{"id":15621,"date":"2011-10-17T07:13:47","date_gmt":"2011-10-17T07:13:47","guid":{"rendered":"http:\/\/newspaper.ctsi-logistics.com\/?p=15621"},"modified":"2011-10-17T07:13:47","modified_gmt":"2011-10-17T07:13:47","slug":"silensiu-katma-i-manglo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/silensiu-katma-i-manglo\/","title":{"rendered":"Silensiu, katma i ma\u00f1glo"},"content":{"rendered":"<div>By John S. DelRosario Jr.<br \/>\nContributing Author<\/div>\n<p>Desde \u2019nos kuantos sakan malofan, hu siente mane\u00f1ghe\u00f1g na sirenu \u2019nai mata\u2019cho\u00f1g gi entalo\u2019ta un\u2019 sumen katma na klima. Tat hagun tro\u00f1ku ti bumenditu. I tautau lokue\u2019 ma\u00f1getu giya siha. I la\u00f1get apenanas pution. I pilan uma\u2019atog gi tatten un\u2019 motmut na mapagahes.<\/p>\n<p>I kabayerus gi Hegsu I Deni man-hohotnu gi maipen taloane sa\u2019 ti matu\u00f1gu hafa para umachogue para u esgaihon mona appruebau na kinalamten adelantun linala\u2019 linahyan. Esta na\u2019 ta\u00f1ga i katman ma\u00f1glo sa\u2019 mampos silensiu. Hu konsidedera kau hagas klima i bumalutan hit \u2019sino kau se\u00f1at na guaha ira ni fette mamamaila\u2019?<\/p>\n<p>Hu bira i asuntu guatu gi man-kabeyerus, espesiatment, hafa planon niha ni te\u2019ug\u2019 na estau esklabu \u2019nai ha pega lamayot patte gi tautau-ta? I to\u2019a yan antau na kabayeru libianu ha taitai hafa gai se\u00f1at i mampos silensiu i tanu. Yangin enfin satton nu i tautau\u00f1a, siempre u muebague\u2019 ya u sede adelantu na u falofan mona. Yangin este na asuntu presisu na u suha gi un\u2019 banda, sin ditension siempre sumuha pot para u sede nuebu na ma\u00f1glo\u2019 umesgaihon halom fresku na kinalamten adelantu. Dispensayu\u2019 un\u2019 ratu sa\u2019 un\u2019 gagacha\u2019 pindehu i damagashu!<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Gi mapos na semana, hu lie\u2019 mas ke disi-sais na guma\u2019 familia para u fan machule\u2019 tatte ni NMHC, MPLT yan banko. Guiya este siha na guma\u2019 i primet na gima\u2019 familia \u2019nai ni unu gi dos umasagua machochochu\u2019.<\/p>\n<p>Rason na man-tai che\u2019chu\u2019 sa\u2019 taya chochu\u2019 gi todu atmos banda. Dispues, ti namatman yangin mana\u2019 fan basta gi offisiun niha sa\u2019 mampos kohu i kinalamten i bisnis.<\/p>\n<p>Na ti magahet na tradision natibu i para un\u2019 gai gima\u2019 para i familiamu? Haye gai isau i man-tai chechu\u2019 este siha na patriatkan yan matriatkan familia? Na ti obligasion gobietnu i para u adelanta kinalamten ekonomia guine kosake si\u00f1a este siha na tautau-ta u fan ma\u00f1oda\u2019 offisiun niha? Lau gaige na ginen gueku na manehanten i administrasion na taiguine mapadese nu este siha na familia.<\/p>\n<p>Mauleg\u00f1a i hegsu i Deni u mafana\u2019an Hegsu Katbariu! Ginen hilu na diskuidu siha man-machuchuda\u2019 papa\u2019 esta i se\u00f1gso\u00f1g ni humogse yan tumiges sin presisu i linala\u2019 i tautau siha.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Gi otru mes desde 26 de Nobiembre matutuhon selebrasion haanen gupot siha. Estague\u2019 \u2019nai satton i natibu mannae\u2019 mit grasias gi Saina pot todu bendision niha gi mapos yan piot pagu na sakan \u2019nai todu man-finalulon sumen didog na chinatsaga.<\/p>\n<p>Lau ni unu u malefa nu i signifikasion este na haane i Thanksgiving. Gi silensiu na tinayuyotta tanae\u2019 i Saina fietmente un\u2019 da\u00f1kulu na agradesimientu yan ta gagau lokue mas bendision ya u esgaihon hit mona gi talulu\u2019 yan didog na tiempon ha\u2019ilas. Ni unu u seha ginen este na patte gi fitme na tradision-ta.<br \/>\n***<br \/>\nI ma\u00f1ainata finenina gumacha\u2019 eskalera siha gi kinalamten linala\u2019 tautau. I ta pokakate pagu esta hagas mafaposgue. Madimemoria amanu na banda gi plaset linala\u2019 yanu, mihoyu yan hagu\u2019 na lugat. Sin ditension, ma-apagat hau na un\u2019 suhaye hafa piligrosu yan tailaye para hagu.<\/p>\n<p>Gi ayu na kanta, &#8220;Para i sainamu mu\u00f1ga ingratu&#8221;, ha sasa\u00f1gan i sensian saina ni esta ha mamattitgue\u2019 pot nesessidat famaguon niha. Mapulan hau pue\u00f1ge yan haane gi halom todu klasen chinatsaga yan abundansia. Siha i fitme na halige yan pisun familia ni umesgaihon mona famaguon niha sin deskansu.<\/p>\n<p>Ti apasiyun animon niha yan anchu na pinasensia gi halom i mas man-makat na karera. Ya taya\u2019 minagof niha i para umalie\u2019 na todus famaguon niha man-felis lokue\u2019 gi kareran niha Mauleg unna\u2019 satton hau nu siha.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Sige i dos amigu mumaneska gi puntan pantalan Susupe. \u2019Nai talulu\u2019 \u2019las dose, mampos maipe ya hihot tostus i dos. Ha yute\u2019gue i unu para e\u2019fresku. Gi birada\u00f1a hulu, ha lagnos i inaflitun petnan manog ginen betsa\u00f1a ya sige ha kanu\u2019. Ha sa\u00f1gane gacho\u00f1g\u00f1a ya esta duru i gipot &#8220;guihe papa\u2019&#8221;.<\/p>\n<p>Ti apmam, ha yutegue\u2019 lokue i otru. Lau ha birague ensegidas hulu ya sige ha pasensiaye mayamag yan mahaga\u2019 mata\u00f1a. Finaisen hafa guaha ni amigu\u00f1a, ileg\u00f1a, &#8220;Lapekaras, esta lai man-bulachu ya i petta ha\u2019 chihu mafueguyu\u2019&#8221;. De dios. Era ha sufa\u2019 un\u2019 achu gi fina\u2019 natata&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>By John S. DelRosario Jr. Contributing Author Desde \u2019nos kuantos sakan malofan, hu siente mane\u00f1ghe\u00f1g&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-15621","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-opinion"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15621","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15621"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15621\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15621"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15621"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15621"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}