{"id":1680,"date":"2012-01-23T06:10:35","date_gmt":"2012-01-23T06:10:35","guid":{"rendered":"http:\/\/newspaper.ctsi-logistics.com\/?p=1680"},"modified":"2012-01-23T06:10:35","modified_gmt":"2012-01-23T06:10:35","slug":"grasian-tautau-ta-siha","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/grasian-tautau-ta-siha\/","title":{"rendered":"Grasian Tautau-ta siha"},"content":{"rendered":"<div>By John S. DelRosario Jr.<br \/>\nContributing Author<\/div>\n<p>Gi \u2019nai pagu matutuhon mapake Saipan ni balan ginen i batku siha, duru i dos umasagua de umensinahyau, malalagu gi halom \u00f1eti para i liya\u00f1g gi fina\u2019 hogsu\u2019. I mina\u2019 tres biahe \u2019nai matompu\u2019 i lahe ya hinegsi mona ni asagua\u00f1a, ha birague ya ha faisen: &#8220;Hafa, Maria, esta para puru ha\u2019 hotse\u2019, taya\u2019 esta para falagu?&#8221;<\/p>\n<p>&#8212;<\/p>\n<p>Ma-arresta un\u2019 sutteritu pot bulacheria. Finaisen ni sarentu hafa ginime\u00f1a. Ileg\u00f1a i prohimu, &#8220;Budweiser&#8221;. Ginacha\u2019 i amku\u2019 tiha tu\u00f1gu madiletran Budweiser. Pues ha faisen i patrolman para u chinilie\u2019 halom un\u2019 tai sinahguan na lata.<\/p>\n<p>Finaisen tatte para hafague\u2019 latan Budweiser. Sinablasus, &#8220;Esta hu tatagu\u2019 hau na un\u2019 chulie\u2019yu mage latan sitbesa. Taya\u2019 bisnesmu kumetu\u00f1gu usu\u00f1a&#8221;. Mattu dispues i patrolman yan latan sitbesa. Ha chule\u2019 i sarentu ya ha kopia i letran Budweiser halom gi repot\u00f1a. De dios!<\/p>\n<p>&#8212;-<\/p>\n<p>Mana\u2019 fan pasehu i man-mala\u00f1gu para i hagas Daie na tenda hihot yan Pagoda Hotel giya Honolulu. Mafaisen un\u2019 bihu hafa malago\u2019\u00f1a para u fahan. Ileg\u00f1a na dos kinihutu para i asagua\u00f1a. \u2019Nai ha soda\u2019, ha botsa gi santatte na betsa\u00f1a. Malefa ti ha apase.<\/p>\n<p>Gi kineyu\u00f1g niha, man-estaba kantidan polisia gi entrada. \u2019Nai man-estaba esta gi halom kareta, mamaisen i amku\u2019 haf\u2019 na bula polisia gi tenda. Sina\u00f1gane ni draiba na ma-espipha un\u2019 tautau ni chumule\u2019 dos kinihutu ya ti ha apase. Ensegidas i amku\u2019 ha yuti\u2019 i kinihutu gi papa\u2019 siya. Dispues, sige fumofu, &#8220;Taimamahlau, tatpalu kinihutu&#8221;. Che\u2019chu\u2019 tramposu!<\/p>\n<p>&#8212;<\/p>\n<p>Ma\u2019udai un\u2019 Chamorun Guam gi taxi. \u2019Nai mattu gi hegsu\u2019 Terlaje, ha faisen i draiba haye-gue\u2019 na familia. Ineppe ensegidas, &#8220;Familian ga\u2019ga!&#8221; Hine\u00f1ga\u00f1g i prohimu ya mamatkilu.<\/p>\n<p>Dispues, ha atrebigue\u2019 talu fumaisen, &#8220;Dispensayu amigu, pot parentela na mamamaisen-yu\u2019&#8221;. Sinablasus talu tatte, &#8220;Familian ga\u2019ga. Nanahu si Tan Marian Paluma, tatahu si Tun Juan Manog&#8221;. Ai, mauleg\u00f1a buente ti mamaisen.<\/p>\n<p>&#8212;-<\/p>\n<p>Man-makone\u2019 man-mala\u00f1gu para i offisinan gobietnu para u fan man-bisita. Estaba lokue\u2019 guihe i defuntu as Serafin Kamiyama. Finaisen ni gobietnu para u kantaye i grupu. Ti matman: &#8220;Jingle bells, jingle&#8230;of what fun a Lexus ride&#8230;&#8221; Ha atalaghe ham i gobietnu ya mamaisen kau hame fumanague i prohimu ni kanta\u00f1a. Grasia guihe na oga\u2019an. A` Saina! &#8212;<\/p>\n<p>Ma-faisen i ginen presidenten iya Filipinas hafa kumeke ileg\u00f1a &#8220;bacteria&#8221;. Ensegidas ha oppe, &#8220;Guiya \u2019nau i tatten kafeteria&#8221;. A` Saina!<\/p>\n<p>&#8212;<\/p>\n<p>Sige si pale\u2019 ha espiha i chalan i Post Office. Ha lie\u2019 tropan famaguon ya ha faisen manu chala\u00f1a i PO. Mafanue\u2019. Dispues ha sa\u00f1gane i famaguon, &#8220;Un\u2019 dia, bai\u2019 fanue\u2019 hamyu ni chalan i la\u00f1get&#8221;. Ileg\u00f1a un\u2019 pitbetsu, &#8220;Hmmm! Hombre chalan i Post Office ti si\u00f1a un\u2019 danche kuandu menos i la\u00f1get&#8221;. A` Saina!<\/p>\n<p>&#8212;<\/p>\n<p>Malalade si Nanu\u2019 pot ha usa i kemon famalao\u2019an. &#8220;Ma-momye todu na ayu na komun para usun famalao\u2019an solu?&#8221; Ha atan papa\u2019 i yippa\u2019 kasunes\u00f1a dispues ileg\u00f1a, &#8220;Este lokue\u2019 ha nesessita i kemon&#8221;. A` Saina!<\/p>\n<p>&#8212;<\/p>\n<p>Man-afaisen i tropa hafa mohon ya guakan halom kolat ham ni listu para u fan mabende. Sige man-a\u2019atan haf\u2019 na kuetpu guinahan todus.<\/p>\n<p>Ileg\u00f1a i unu, siempre ma-upos-yu\u2019 sa\u2019 loka\u2019, masogsug yan kachasa sinsen-hu. Ha atan i otru ya ileg\u00f1a na kumu para fritada, mauleg si Kindu\u2019 sa\u2019 dikiki\u2019, ridondu yan ma\u00f1a\u00f1a\u2019 sinse\u00f1a. Umaya yan tininun lemai sa\u2019 mi-mantika.<\/p>\n<p>Dispues, ha atan un\u2019 amigon mame ya ileg\u00f1a na siempre guiya finenina mafahan sa mauleg para kaddun to\u2019la\u00f1g, piot sa\u2019 anaku\u2019 yan mi-gugat sa\u00f1ot\u00f1a. Siempre mi-getmun koyentura\u00f1a ni paire yan finadeni\u2019. A` Saina.<\/p>\n<p>&#8212;<\/p>\n<p>Malalagu un\u2019 Chamorro para i Post Office \u2019nai pinido\u00f1guan ni katta\u00f1a. Ha hatsa hulu\u2019 dispues ha repara na guaha siha malefa\u00f1a. Ha faisen amigu\u00f1a Tagalu hafa para u pega. Sina\u00f1gane na u tuge\u2019 ha\u2019 PS, dispues esplika i tetehnan. Inatan ni Chamorro ya finaisen, &#8220;Hafa \u2019nau i PS?&#8221;. Ineppe, &#8220;Ai, Porgot Something!&#8221; De dios mihu!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>By John S. DelRosario Jr. Contributing Author Gi \u2019nai pagu matutuhon mapake Saipan ni balan&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-1680","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-local-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1680","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1680"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1680\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1680"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1680"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1680"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}