{"id":187561,"date":"2014-12-18T04:00:06","date_gmt":"2014-12-17T18:00:06","guid":{"rendered":"http:\/\/www.saipantribune.com\/?p=187561"},"modified":"2014-12-18T04:00:06","modified_gmt":"2014-12-17T18:00:06","slug":"congratulations-pale-james","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/congratulations-pale-james\/","title":{"rendered":"Congratulations Pale James"},"content":{"rendered":"<p>Gi mapos na semana ma-otdena pale si James Salas Balajada, un` hoben ni umayeg humidde na bokasion para u fan ayuda gi ma-adelantan linala` famaguonta siha espirituat segun i tinagu` i Saina.<\/p>\n<p>Este i espirituat na patte gi linala`ta sumen presisu gi inestablesen ineyag dichu che`chu` tautau ni sumetbe kumu pisu gi sibilisau, pas yan tra\u00f1kilu na kinalamten komunida. Estague` na a\u00f1kla i mas presisu gi finapos kada unu.<\/p>\n<p>Gigon un` pega a\u00f1klamu papa`, ni kuantu na napu yan chubasku un` finatoigue siempre i botimu u kilulog ya u gini`ot ni puntan tali pot no u lailai yan mafondu gi halom la\u00f1gat gi tadu\u00f1g na tasi.<\/p>\n<p>Ha pa\u00f1gun tatte esperansiaghu disision este na patgon layeye pot gineftau\u00f1a man-ayuda gi otru. Estague` na pisu i Sainata `nai tumachu ya hana` fan manhassu hit na mu\u00f1ga ma-tailayiye i namase` ya unna` geftau hau gi nesessidat i timuna` si\u00f1a.<\/p>\n<p>Da\u00f1kulu lokue` na bendision para i dos saina pot ma-entrega lahen niha gi Saina para u petsige mamana`gue haf` siha tinago`\u00f1a deste antes gi tiempun Yuus Tata.<\/p>\n<p>Anaku` karera\u00f1a si Pale James ya manlistu ham umayuda hau gi nuebu na bokasionmu. Bien felis Pale James gi ma-otdenamu pale`. Motmut bendision yan tinayuyot ginen hame! Congratulations!<\/p>\n<p><strong>Che`chu` tailaye<\/strong><br \/>\nMafattu mina`ase`hu gi un` lahi-hu ni todus numesessita pot batidan eleksion mas ke dies a\u00f1os malofan. Esta man-bebela gi fihon katren tata\u00f1a gi hospitat `nai umagoninias.<\/p>\n<p>`Nai gai chinatsaga yan lai, ensegidas masoyu` para u resigna-gue` pot no u fan kahaga`. Ma-abandona i prohimu yan makat kilu`os\u00f1a.<\/p>\n<p>Ma\u00f1gge sensian kilisyanu yan ma`ug na amesta gi este na sinisede? Kulan un` abandona gi tadu\u00f1g tasi `nai mafondu i bote pot no un` fan ayuda sa` pumalalapa ya kumeke matmos.<\/p>\n<p>Anog na solu pot interes ayu na attension. Ti namatman i chumogue sa` hagas hayu\u00f1a man-usa tautau kumu pot interes\u00f1a.<\/p>\n<p>I mahas\u00f1gon na sinisede siempre u birague` tatte. I Saina sen man-apase ya u fattu tarehamu `nai un` diseseha dispues maseha dididi` konsuelu gi halom tadu\u00f1g hoyun sasalaguan ni hagu mismu gumuadog.<\/p>\n<p><strong>Nobenan Familia<\/strong><br \/>\nBuente pot megai familia dumi\u00f1gu i hagas so\u00f1gsu\u00f1g na kulan mali\u00f1gon \u00f1aihon lokue` nobenan familia ni sessu ta tucha gi tiempon ha`anen gupot siha.<\/p>\n<p>Tai malefaghu `an lumiliku` nobenan Ni\u00f1i Perdido gi todu guma` bisinu. Mangaige lamayot patte deste patgon yan amku`.<\/p>\n<p>Deste tinayuyot, kanta yan fina` sena gi finagpu mina` tres dias sumen antau na dina\u00f1a. Estague` tutuhon finanague yan adelantun linala` espirituat gi famaguon. Nina` fitme mas este `an mandottrina dispues de finagpu` eskuela.<\/p>\n<p>Mas lokue` hana` fitme pogse` inafamauleg gi entalu` todus. Guaha ha` buente kumilili` nobenan familia para i nuebu na so\u00f1gsu\u00f1g. Mauleg `an makontinua gi hilu` pattisipasion bisinu. Mas fitme inafamauleg yan proteksion todu.<\/p>\n<p><strong>Amot Natibu<\/strong><br \/>\nHu li`e antes defunta biha-hu sige ha lomug pugua` mahetog gi halom dikiki` na achu` lusu\u00f1g (lomug). Dispues ha pega hagun tinanom siha ya sige ha lomug. Ha pega gi halom hanom ya ha kula. Hana`eyu` para bai gimen. Mala`et!<\/p>\n<p>Hana hassuyu` inasoda` mediku siha ginen enteru elmundu. I kuestion: Haf` na mampos anaku` ha`ani\u00f1a i Chinu ke otru rasan tautau. Na tautaugue puru amot ginen tinanom magigimen. Tatnai magimen amot pedulas taimanu i Amerikanu.<\/p>\n<p>Dispues `nai ha di\u00f1gu ham si bihahu gi idat 84, sige hu arastreha haf` sessu sentada\u00f1a `an matacho\u00f1g chumochu. Diberas, sessu ha offisiona kafe, dididi` asukat yan hinegsa`. Taimanu na anaku` ha`ani\u00f1a ti komprendiyon. Magahet na hagas makalamya na biha.<\/p>\n<p>I hinemlo`ta kada unu kunsu kuat. Mauleg ta atetuye eksisiu yan metgot na inadahe gi haf` ta kakanu`. Sentada regulatmiente sin magulusune i paire! Finu` man-amku` todu inipus ti mauleg. Dispues, hagu i kapitan galaide` tatautau-mu.<\/p>\n<p><strong>Lastron Tata<\/strong><br \/>\nSige hu dibina finattun fa\u00f1uchanan yan fa\u00f1umnagan. Gi mismu sakudida sige ha` halom gi hinasoghu button amku` gi kantun tasi ni tinatitiye ni lahi\u00f1a.<\/p>\n<p>Maseha achagu` pasun tata\u00f1a esta man-galolope pot para u ke hagu` mona anaku` pasun tata\u00f1a. Dispues kinata`uma ya sige i dos tatte gi kareta.<\/p>\n<p>Ayu na patgon u finanu`e as tata\u00f1a manu ha hananague. U fattu gi china felis. U pinipet gi halom piligru ya nina eyag fitme na mocun satbasion para guiya mismu.<\/p>\n<p>Pasensiaye famaguon gi haf` propiu para umatatiye. I felis na kareran patgon i guaguan yan sumen namagof na premiun saina. Na`e animu pot futtunan niha.<\/p>\n<p><strong>Niyog yan tuban mames<\/strong><br \/>\nI kompanian amot (US Pharmaceutical) madestroai amanu si\u00f1a usun niyog pot mantika. Dispues `nai masoda` na da\u00f1kulu benefisio\u00f1a usun niyog gi tautau. Lau mahas\u00f1gon che`chu` tinailaye pot man-mamatitinas miyon pot miyon pesus na ganansia gi sakan ginen mabenden amot niha.<\/p>\n<p>Pa`gu iya Filipinas mafabrika tuban mames gi hechuran pedulas asukat. Fahna mampos na produktu giya Japon espesiatmente gi halom man-daibetes. Sa hafa mohon? Mames na klasen asukat ni tai asukat! Guaha  besis na debi hita mismu ta estudiaye haf` mauleg para hita mismu piot gi bandan hinemlu`.<\/p>\n<p>Lokue, guaha un` Samoan giya Houston, Texas, inadite prohimu daibites. `Nai tantu mafogsiye amot hospitat hana para. Humanau man-gagau fafalun choda. Ha sotne pot kuattru oras ya ha gimen. `Nai mariseta dispues mali\u00f1gu i daibites. Mafaisen ni mediku\u00f1a haf` bida\u00f1a lau sen tiha sa\u00f1gane. Finu` i prohimu tat tini\u00f1gu` niha i para umachule`guan i natibu ni amot\u00f1a pot para u fan mama` kepble.<\/p>\n<p>Hagas i natibu hanasetbi niyog gi sentada\u00f1a ya sumen brabu. Lau estague` saikilulog kompanian amot pot para ta fahan produktun niha. Siha man-mama` kepble hita ma\u00f1gilulog pot manadan lache na espantu pot niyog. Haf` achamauleg alimienton kadun guihan ni maleche niyog pat cereal para i famaguonta?<\/p>\n<p><strong>\u00d1ahlala\u00f1g<\/strong><br \/>\nSige amiguhu biudu ha deka` gitala\u00f1a mientras kumakanta. Dispues, hu li`e na mesgu mata\u00f1a. Ha atrebigue` suma\u00f1gan na mahala\u00f1g-gue` ni defunta.<\/p>\n<p>Hu faisen kau guiya ayu na palao`an i ha fababa `nai man-liles as Konchita. Ai, hihot ha panagyu` ni gitala\u00f1a mientras ha usune chumaleg tuyan. Buente magahet ginacha` binalutan ni baban bida\u00f1a.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gi mapos na semana ma-otdena pale si James Salas Balajada, un` hoben ni umayeg humidde&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[169],"class_list":["post-187561","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-opinion","tag-china"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/187561","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=187561"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/187561\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=187561"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=187561"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=187561"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}