{"id":190545,"date":"2015-01-29T04:00:58","date_gmt":"2015-01-28T18:00:58","guid":{"rendered":"http:\/\/www.saipantribune.com\/?p=190545"},"modified":"2015-01-29T04:00:58","modified_gmt":"2015-01-28T18:00:58","slug":"pinadesen-malangu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/pinadesen-malangu\/","title":{"rendered":"Pinadesen Mala\u00f1gu"},"content":{"rendered":"<p>Pinadesen atbansau na chetnot kanset sumen makat parehu ha` para i mala\u00f1gu yan familia. Gi uttimu besis `nai kumama i mala\u00f1gu duma\u00f1a i familia para u fan assiste. Megai giya hita chumage este na ekspiriensia gi hospitat `sino gi gima` `nai esta sala` i chetnot ya tiempu ha` tetehnan.<\/p>\n<p>Un amigahu matan brabu yan magof `nai sige ha sa\u00f1gan na numa`lu tatte hinemlo\u00f1a. Kuattru mesis dispues madispone. I brinabu\u00f1a kulan mohon uttimu despedida lau magof i prohima. Buente ni guiya tiha tu\u00f1gu` haf` mamamaila`.<\/p>\n<p>Hu konsidedera kau tinataka` silensiu na mensahe na ha bisita yan umadi\u00f1gane i man-hihot siha na ma\u00f1elu\u00f1a yan parientes? Guaha mohon pininite pot ha sesiente ha hihot esta para humanau\u00f1a? Pat mas ha` gi hinalula sa` ha tu\u00f1gu` na mauleg na lugat para u hanague?<\/p>\n<p>Makat na fina`pos para todu. Magahet sumen na ma`agem kustumbre-ta dina\u00f1a yan motmut na ayudu gi esta ti muna` si\u00f1a. Bendision i Saina!<\/p>\n<p><strong>Man-\u00f1ahlala\u00f1g<\/strong><\/p>\n<p>Ileg\u00f1a si Senadot Sixto Igisomar na i kondision fondun iya Marianas gaige na mamatmos gi papa` tasi. Malagu` man-ayuda umesgaihon este na chinatsaga kosake si\u00f1a man-na\u00f1gu hit gi supin tasi.<\/p>\n<p>Dinanche\u00f1a `an mamahan si se\u00f1or lamegai na antios ya umada\u00f1a`e ni pumalu man li`uf sa` tadu\u00f1g na fondun tasi `nai gaige kaskon `sino kara` kahan iya Marianas. `An in` seda`, pot fabot hatsa hulu`.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Lamegai tautau-ta man-inadite chetnot daibites, kanset yan korason. Satbasion? Mauleg ta estudiaye haf` na i Chinu mas anaku` ha`ani\u00f1a ke haf` na rasan tautau. Gaige lamayot patte gi sentadan yan gimen biha entalu` golai yan cha.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Pot masoda` ni bisita-ta aplacha yan mutu\u00f1g komun publiku na esta nina` fan `u`uha`, ileg\u00f1a si Representante Leepan na guiya para una gasgas diariu. Ke lau haye propiu ahensia gai responsablidat este? Ileg\u00f1a si Se\u00f1or Leepan na para una`ye Pine Sol para u disiente pau i kemon siha.<\/p>\n<p>***`<\/p>\n<p>Makansela todu kareran ruplanu guine gi mapos na semana. Layu` i kabesanten lehislatura sa` ti si\u00f1a machogue che`chu` niha gi hilu` tanu`. Mapayune hilu` aire ni hita ni publiku umapapase fletin niha. Dimo\u00f1u` fa\u00f1aga ya in` chegue che`chu` linahyan!<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Tumalaya-yu` yan amigo Magoo. `Nai dumeskansan \u00f1aihon ham hu soda` na mas i talaya ha tu\u00f1go`\u00f1a si Magoo ke guiya gi talaya. Un` buyada na man-yomug guihan seru kineni` mame. Hombre mapla` i lagua` talaya ya ti in` ripara ni \u00f1ahlala\u00f1g\u00f1a. Pindehoti!<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Hu faisen si bihahu haf` na un` prima\u00f1a echu\u00f1g te`la\u00f1g guie\u00f1g\u00f1a. \u201cHa apunta i paluma ni flecha ya tiha repara na ha pega i di\u00f1ga` gi guie\u00f1g\u00f1a.\u201d Dios mihu!<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Mana`e amiguhu Magoo katdon to`la\u00f1g guaka. Ileg\u00f1a, \u201cPagu a`tautau este mage\u201d. Ma-abirigua haf` kumeke ileg\u00f1a. Era dispues de ha kanu` i katdu ya ha chogue che`chu` kasamientu patgon para u huyu\u00f1g. Asaina!<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Guaha un` atu\u00f1go`hu sessu `an kumuentos kulan mohon sabiun karisu. Mafaisen dispues kau i fino`\u00f1a hinasso\u00f1a pat hini\u00f1gog\u00f1a. Sige pa`gu fumofu ha defenden maisague`. Dios na grasia!<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Matto i mediku para u riseta un` mala\u00f1gu-ta gi Straub Hospital giya Hawaii. Mientras tantos finaisen, \u201cDoes this hurt?\u201d Tiha o`oppe.<\/p>\n<p>Finaisen ni intetprete kau puti. Ileg\u00f1a na hu\u00f1gan. Mafaisen haf` na ti ha o`oppe i mediku. \u201cKe sa` ti ileg\u00f1a pain\u201d. Esu na chinacha` palabra!<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Hu li`e tropan abeha ma-mueba chemchum niha kasse tres pe kuatdrau dina\u00f1kulo\u00f1a. `Nai man-gupu kulan mohon sen \u00f1ahlala\u00f1g mabatata\u00f1ga deste un` tro\u00f1ku esta i otru lugat.<\/p>\n<p>Ti hu li`e manu `nai mapega chemchum niha. Dispues hu rikonose hagas lugat chomchum gi tro\u00f1kun sosge, gasgagas. Ti listuyu` kumuestiona haf` linagnos i Saina.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Man-asoda` famaguon prefektu yan bastadu gi fina` gupot Noche Buena. Sige machalegua` haye lehitimu yan ti lehitimu. Ileg\u00f1a i mas patgon na bastadu, \u201cTata-hu ayu i matatacho\u00f1g guihe guatu, yan miyu pat ti yan miyu\u201d. Ha umentaye na todu uma-onra si tatan niha dehemunos kau haf` rayamu.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Ileg\u00f1a si Magoo na man-resibegue` esta katta\u00f1a para i la\u00f1get. Era ha hu\u00f1gog na taya` esta ginen Marianas para umasede guihe hulu`. Mafaisen haf` taimanu na ha resibe katta\u00f1a. Ileg\u00f1a na ma-email-gue`. Sinaulag as Lia, \u201cPues man-dage hau sa` taya computer trabiha guihe hulu`, demo\u00f1u!\u201d Dios mihu!<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Ti gofha`an, potput nubladu i tanu`. Hu huhu\u00f1gog gi chagu` \u00f1a\u00f1gon na guinaifen ma\u00f1glu sige ha dulalag homhum mapagahes gi ge`lagu. I pajaru sige lokue` ma\u00f1ganta. I tautau duru preparasion senan familia gi lemlem tautau. U machom i atdau gi ti apmam. Finagpu` otru dia giya paraisu.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Ileg\u00f1a un` finu` atpahon: Mu\u00f1ga mapesa ha`animu gi haf` un` kusecha pa`gu ke i simiya ni un` tanom\u201d. Kau un` tanom tatte para otru biahe? Preparasion famaguonta!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pinadesen atbansau na chetnot kanset sumen makat parehu ha` para i mala\u00f1gu yan familia. Gi&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[314],"class_list":["post-190545","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-opinion","tag-computer"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/190545","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=190545"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/190545\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=190545"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=190545"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=190545"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}