{"id":215325,"date":"2015-11-26T06:06:48","date_gmt":"2015-11-25T20:06:48","guid":{"rendered":"http:\/\/www.saipantribune.com\/?p=215325"},"modified":"2015-11-26T06:06:48","modified_gmt":"2015-11-25T20:06:48","slug":"tutuhon-haanen-gupot","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/tutuhon-haanen-gupot\/","title":{"rendered":"Tutuhon Ha`anen Gupot"},"content":{"rendered":"<p>Pa`gu na ha`ane tutuhon tiempun gupot Noche Buena ni kinenduse halom ni selebrasion Thanksgiving. Este na dina\u00f1a familia ma`gas na okasion. Tutuhon selebrasion yan preparasion finatton Noche Buena gi tanu` ma\u00f1gilisyanu siha.<\/p>\n<p>I ha`ane sumen da\u00f1kulu signifikasio\u00f1a gi todu tanu` ma\u00f1gilisyanu kontodu iya Marianas. Dispues de senan Thanksgiving Day, tana` fan listu hit umabiba komplia\u00f1os i Ni\u00f1o Jesus yan ta chahlaugue` `nai mattu gi gima`ta yan bendision gi ha`anen Noche Buena.<\/p>\n<p>Todu lokue` prumepara siha para i Misan Gayu gi pue\u00f1gen Noche Buena. Ma\u00f1aunau hit umabiba i finatton i Ni\u00f1o Jesus.<\/p>\n<p>Tradision relihion i tanu` i mana`liliku` i Ni\u00f1o gi gima` i tautau-ta siha. I finatto\u00f1a un` espesiat na momentu mana`en agradesimientu pot todu bendision-ta dispues ta gagaugue` nu i bendisio\u00f1a para i nuebo na sakan. Sumen namagof i a`ga\u00f1g na kantan famaguon siha ni tumatitiye i Ni\u00f1o para kada guma` gi se\u00f1gso\u00f1g siha.<\/p>\n<p>Estague` lokue na okasion `nai mafattu manmahala\u00f1g-ta nu ayu siha na manguinaiya-ta i esta manhanau para i deskanson niha `sino mangaige gi chagu` tanu`. Enfin ta tayuyute siha felis noche buena.<\/p>\n<p>Hu\u00f1gan, hu hahassu tatte `nai mandikiki` ham haf` sessu bida gi bespiran noche buena. Gaige ha` ayu na si\u00f1iente i luhan `sino chathinassu pot kulan guaha para u fattu bisita ni tita tu\u00f1gu`. Kasi oppan este gi memegai\u00f1a na tautau piot ya inatisa ni guaifon yan mane\u00f1ghe\u00f1g na ma\u00f1glu Disiembre.<\/p>\n<p>Hu hassu lokue` i pekat para i Gima` Yuus, boniton kantan i koru, man\u00f1gi\u00f1ge` Ni\u00f1o yan inadisehan Noche Buena gi entalu` todu. Dispues manhanau ham para i gima` manna`lagu kafe antes de bai`n fan deskansa. Ma\u00f1ge` na buruka hoho\u00f1ga gi halom i se\u00f1gso\u00f1g deste kantan Noche Buena esta todu klasen esalau.<\/p>\n<p>Sige mona para i A\u00f1o Nuebu. Gi misan gayu manmattu hit gi un` kanta `nai manmangagau hit bendision para todu. Esta na`ta\u00f1ges ayu na patte i \u201cJesus, Yuus mame, gi nuebu na sakan, gai ase` nu hame, apatta i da\u00f1o, na`e ni deskanso i mangaige `sta gi naftan yan ayu seha kasu matai na sakan\u201d. Nuebu i sakan `nai tatuthon ta`lu dinuebu kareta.<\/p>\n<p><strong>Pue\u00f1gen Noche Buena<\/strong><\/p>\n<p>Dispues de senan familia, estaba i lahihu `nai in` repasa signifikasion pue\u00f1gen Noche Buena. In` hassu estorian i biblia na ni unu malagu` sumede si Santa Maria dumeskatga i patgon Yuus gi halom gima` niha gi enteru siudan iya Bethlehem?<\/p>\n<p>Ma-usune para i chagu` hogsu` estake masoda` un` liya\u00f1g ga`ga`. Ayu `nai mafa\u00f1agu si Jesus i lahen Yuus. Mapega gi un` establon ni mahafye sakaten ga`ga` dispues matampe ni un` pidason magagu.<\/p>\n<p>Gi hilu` ayu na liya\u00f1g estaba un` ma`lag pution ni umi`ina enteru siuda. Todu i tanu` lokue` lumi`e` malag ayu na luseru. Espesiat na noche sa` todu guinife yan esperansan tautau manmakomple sin ditension. Para i mane\u00f1ghe\u00f1g pue\u00f1ge mamatkilu i Ni\u00f1o kulan kinilu.<\/p>\n<p>Popble na familia lau ma-aksepta estau niha. Mampos sumen nama`aggem i hinimidden dos saina gi sini\u00f1gon haf` guaha `nai makonduse halom i lahen Yuus. `An hita mohon sumusede guaha kampu para ta su\u00f1gon pinadese gi te`ug na mane\u00f1ghe\u00f1g pue\u00f1ge gi halom liya\u00f1g ga`ga?<\/p>\n<p>Sensian hinimidde yan mines\u00f1gon finenina hafanu`e` si Santa Maria yan San Jose gi pue\u00f1gen Noche Buena. Ayu `nai matutuhon preparasion hinanau Jesus para u chogue che`chu` Yuus Tata.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Guaha `nai ta hu\u00f1gog masa\u00f1gan \u201ckulan kinilu\u201d pot sensian satton na hinimidde. Era, i kinilu na ga`ga` achog un` sesi` agaga\u00f1a para un` apprubecha sen ti umugu\u00f1g. Matai papa` sin kumate pat umugu\u00f1g. Ginen ennau `nai malagnos ekspressiun \u201ckulan kinilu\u201d. Todu silensiu!<\/p>\n<p><strong>Preparasion<\/strong><\/p>\n<p>Todu i se\u00f1gso\u00f1g duru i tautau mana`gasgas lugat niha preparasion para ha`anen Noche Buena. Matutuhon gipot familia siha gi bespiran Noche Buena. Gi sigiente dia tana\u00f1ga finatton i Ni\u00f1o ni tinatitiye ni kantot siha. Sumen namagof i famaguon-ta ni dumalalag i makone` Ni\u00f1o para i gima` i tautau siha `nai duru ma\u00f1ganta sunidun Noche Buena. Animu i manla-amku` ni kumonduduse este na bisita gi gima` tautau-ta siha.<\/p>\n<p>Gi tiempon antigu, estague` na ha`ane `nai todu ramientan gualu` manmapo`lu papa` pot para u fa\u00f1aunau gi selebrasion mafa\u00f1agun i Ni\u00f1o Jesus. Mauleg na deskansu yan inatienden finatton i Saina. Ma\u00f1gi\u00f1ge` i patgon Yuus ya seguruyu` na manmangagau lokue` bendision niha mas mauleg na kinisecha gi otru sakan yan menos iran pagyu.<\/p>\n<p>I tradision Noche Buena makilili` lagu American nu i tautau-ta. Siha lokue` manda\u00f1a gi selebrasion un` ma`gas na okasion. Manmamatinas ya dispues de fina` boka sige pa`gu ma\u00f1ganta kantan Noche Buena ginen i tano`ta. Estague` `nai anog na si\u00f1a un` lagnos i tautau ginen Noche Buena lau ti un` lagnos i Noche Buena ginen anten natibu. Satton na dina\u00f1a`!<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>`An mattu este na okasion `nai manadiseha hit todu felis pasguan Noche Buena. Gi bespiran a\u00f1o nuebu manadiseha dinuebu gi entre yan halom familia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pa`gu na ha`ane tutuhon tiempun gupot Noche Buena ni kinenduse halom ni selebrasion Thanksgiving. Este&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[652,8389,3242,1956],"class_list":["post-215325","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-opinion","tag-iran","tag-noche-buena","tag-santa-maria","tag-yuus-tata"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/215325","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=215325"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/215325\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=215325"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=215325"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=215325"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}