{"id":246004,"date":"2017-02-08T06:00:34","date_gmt":"2017-02-07T20:00:34","guid":{"rendered":"http:\/\/www.saipantribune.com\/?p=246004"},"modified":"2017-02-08T06:00:34","modified_gmt":"2017-02-07T20:00:34","slug":"hapbla-kafe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/hapbla-kafe\/","title":{"rendered":"Hapbla kafe"},"content":{"rendered":"<p>Gi sagan kafe siha, lamegai na tautau-ta chumalegua` asuntun hatsadan sueddun man-ma`gas hegsu` I Deni`.<\/p>\n<p>Ileg\u00f1a i unu na inipus na finaga`ga` gi empleau siha yan familian niha i si\u00f1ku pot sientu na hatsada ya i man-sabiu ochenta pot sientu (80%).<\/p>\n<p>Inepi ni otru na machansa ayu na hatsada pot masuponi na inosienti i publiku ni masusesedi. Lache!<\/p>\n<p>Man-opi i otru na lastima sa` siha i man-sabiu ni fumatta na man-e`echochu` siha ahe` ti pot asuntun publiku na mangaige siha guihe na puestu.<\/p>\n<p>Mattu gi na`mamahlau na laime kontra i publiku ni hagas masapet gi halum sisonyan te`ug na pinepble ni pinegan niha.<\/p>\n<p>Kau para ta repite este ta`lu na babarias gi eleksion otru sakan? <\/p>\n<p><strong>Sensian Katma:<\/strong> `An hu plantayu` ma\u00f1gge`, sessu te\u00f1ga hu dandan man-suabe na piano `sino gitala para una katma hinasog-hu duranten este na eksisiu.<\/p>\n<p>Hana` pasifiku yan katma si\u00f1ienteg-hu gi haf` para bai tugi1. Guaha siempre na unna`en maisa hau agradesimientu pot fitme yan antau disposision-mu gi un` sentitudu.<\/p>\n<p>Guaha `nai hu bisita i kantun tasi pot para bai`li`e i katman hanum entalu` chepchup unai esta`i rubentason. Sumen nama`aggem i katma na tasin sanhalum. Ha sediyu` lokue` manayuyot yan manhassu anchu gi hilu` katma yan trankilida.<\/p>\n<p>Mauleg in` chagi esti na eksisiu. Ti mapot. Falag un` banda gi baranda sino sala ya un` huchum matamu. Fanayuyot bendision. Hagu\u00f1g ginen guie\u00f1gmu tadu\u00f1g dispues sotta huyu\u00f1g adumididi` gi labiosmu. Chogue este dies biahe. Un` li`e siempre i difirensia `na nina` mas katma si\u00f1ientemu.<\/p>\n<p><strong>Fa\u00f1uchanan:<\/strong> Deste chatagmag hu hu\u00f1gog finattun chata`an. Mauleg sa` guaha dididi` ma\u00f1glu`. Sigi hu usune muna` kefonhayan nobena-hu, diariu.<\/p>\n<p>Mampos abarambau kinalamten enteru globus `nai man-tinetbos ginen sagan niha ni finu` Presidenti Trump. Ti tu\u00f1gu`un haf` para uma-ekspekta gi hagas relasion yan America ni onsi (11) na nasion giya Asia.<\/p>\n<p>Dispues, klaru na ti umo`ositan si Trump para u adelanta finenina linala` tautau\u00f1a antes de tautau hiyu\u00f1g. Sigi pa`gu Japon ha uga i asuntu pot para una` ma`aggem America gi todu asuntu ni hagas simiha chomogue.<\/p>\n<p>Iya China esta sina\u00f1gane as Trump na u fan respeta gi lugat otru nasion piot ayu na tasi `nai manhatsa fasilidat militat ni inyun iya Fililpinas yan Japon.<\/p>\n<p>Mas si Trump para una`e fondu i militat gi preparasion madifendin iya America. Haf` signifikasio\u00f1a este yan i mahahatsa na fasilidat militat giya Guam? Umakonsigi pat uma-utot faborapble gi usun modetnu na atmas gera siha?<\/p>\n<p>Enteru elmundu ha lachai muna` fan salama\u00f1ka gi hagas pinayun niha. Likidu haf` ha petsisigi sa` humalum ya guiya umarepuha i hagas manmaletki siha na asuntun gi manmofona na presidenti.<\/p>\n<p>Ai, mas fotte pinedu\u00f1g uchan na esta na`fugu. Lau naturat na tiempun fa\u00f1uchanan.<\/p>\n<p><strong>Ekun Mapagahes:<\/strong> Guaha `an chatagmag `nai huhu\u00f1gog eku gi fondun tala\u00f1ga-hu. Ti si\u00f1a hu pega kalulot-hu haf` signifikasio\u00f1a ayu na eku. Huna` katman \u00f1aihon-yu` para bai` li`e kau u birague`. Silensiu.<\/p>\n<p>Mientras tantu, mafattu gi hinasog-hu kau guaha fotte na ira para u fatoigue hit? Kau linau mamamaila` pot gaige iya Marianas gi halum mafanana`an Pacific Ring of Fire (ridondun guafe)?<\/p>\n<p>Kasi dos tres biahe esta iya Indonesia sinaulag fotte na linau. Iya Tokyo manana\u00f1ga un` da\u00f1kulu lokue` na linau. Mapredikta mas linau gi enteru elmundu as Nostradamus. Esta sigi man-masusedi.<\/p>\n<p>Hagas ta payuni man-fotti na pagyu ni asolas sumablasus hit. Man-huyu\u00f1g hit gi sigiente dia ya tatutuhun rinempesa. Trabiha tihu lili`e destrosiun linau mina` gai chinatsaga-yu`. Yangin fotte, pues mauleg na destrosiu para u pega kumu tadu\u00f1g na lastru. Puede tiha fatoigue hit este na ira.<\/p>\n<p><strong>Bokan Natibu:<\/strong> Sessu antes gi gualu` Tagpochau man-ma\u00f1goni` ham man-da\u00f1kulun uma\u00f1g ni man-mantika. Unu nahu\u00f1g na abuni para sopas hinegsa`. Dispues, mali\u00f1gu i hagas abundansia guihe na lugat. Hu soda na todu kinanu` ni hilitai. Ai na destrosiu!<\/p>\n<p>Esta hu usuni malag Laulau para bai` fan aligau uma\u00f1g. Bula magahet guihe lau ti parehu yan manmantika na uma\u00f1g iya Tagpochau. Hmmm! Adahe `an esta ha lu\u00f1u`gue` i mantikan abuni ya un` tutuhun kamahat. I mas ma\u00f1ge` na klasen matuhog!<\/p>\n<p>I pa\u00f1glau appenas lokue` pot man-ma-estotba gi hagas lugat niha piot giya Puntan Muchot. Kontodu lichan Tanapag menus esta pa\u00f1glau. Gigon lumattalum hau gi fina` sisonyan, un` hatme lugat tautau. Guaha fina` programan mamogsai pa\u00f1glau yan uma\u00f1g? Megai man-finaburesi nu esti na totchen popble.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gi sagan kafe siha, lamegai na tautau-ta chumalegua` asuntun hatsadan sueddun man-ma`gas hegsu` I Deni`&#8230;.<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[15468,15469,15470,15471],"class_list":["post-246004","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-opinion","tag-iya-china","tag-iya-tokyo","tag-presidenti-trump","tag-sensian-katma"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/246004","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=246004"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/246004\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=246004"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=246004"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=246004"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}