{"id":252395,"date":"2017-05-17T06:00:13","date_gmt":"2017-05-16T20:00:13","guid":{"rendered":"http:\/\/www.saipantribune.com\/?p=252395"},"modified":"2017-05-17T06:00:13","modified_gmt":"2017-05-16T20:00:13","slug":"kutturan-kadu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/kutturan-kadu\/","title":{"rendered":"Kutturan Kadu`"},"content":{"rendered":"<p>Kulan tafa` kuttura-ta i mafanana`an \u201cpolitically correct\u201d, era modun kuentos `nai ta letke suma\u00f1gan i minagahet pot no tachu`ot si\u00f1ienten i otru.<\/p>\n<p>Ni mas demus yan finu` Judas este na modun kombetsasion. Un` has\u00f1gun suma\u00f1gan i dinage nai un` tampe i lache.<\/p>\n<p>Sah\u00f1ge i amtau na eskaleran finu` ma\u00f1aina lau hombre este debi ha` u saga i akonsehu gi haf` magahet yan diberas.<\/p>\n<p>Gi todu dineskuten maseha haf` na asuntu, debi i kombetsasion na umapega gi hilu` faktu na infotmasion, ahe` ti hafa si\u00f1ienteta. Dispues i sentimentu humalum `nai monhayan makondukta amtau na hunta gi asuntu. Ha sedi kabales na inebalua gi asunto-ta siha.<\/p>\n<p>Pot ihemplu: Masita hau ni kotte kumu testigu kontra un` tautau ni ma-akukusa mamunu`. `Nai un` atan i prohimu un` konfitma na guiya i mamunu`.<\/p>\n<p>Mafaisen hau kau guiya, un` tulaika hinasomu pot yine`ase`. `Nai un` tulaika sentiment-mu guiya ennau i si\u00f1iente-mu. Ti tinilaika i faktu na i lini`e-mu guiya i mamunu`. Uttimo\u00f1a un` tulaika ineppe-mu pot yine`ase`. Hagu ennau para un` dinisidi lau dispues atan kau ti un` padesi ma-akusa dinage.<\/p>\n<p><strong>Tinilaika:<\/strong> I usun modetnu na trastes technology siha ni mana` fan sesetbi ni famaguon-ta mauleg u guaha areglun halum guma`. I trastes siha ha inklusu iphone, ipad yan regulat na laptop.<\/p>\n<p>Usun este siha na trastes ha utut otdinariu na konbetsasion familia `nai kada unu tumalag papapa` gi iyo\u00f1a iphone. Ni \u00f1gai`an i modetnu na trastes technology ni si\u00f1a ha tahgue finana`guen saina. Gaige i pisu gi inadi\u00f1gan saina yan patgon.<\/p>\n<p><strong>Hutnalerus:<\/strong> I probleman tinahu\u00f1g hutnalerus guine gaige na primet ayudu para nesessidat Best Sunshine. Gi mismu tiempu maletke i nesessidat otru siha bisnis guine.<\/p>\n<p>Ti in` repara na todu bisnis guine fuetsau manapapase todu klasen tax? I Best Sunshine ti mahahala aduana (tax ginen salape`, miyon pot miyon) ni ma-apostan \u00f1a\u00f1aihon gi lamasan huegu. Dinanche este na areglu?<\/p>\n<p>Dos klasen tax guaha: Income ginen ma-apostan \u00f1aihon na salape` yan tax bisnis gi uttimun i sakan. I tatatte i ha apapase i Best Sunshine. Ya ayu i debi umatax ginen salape` aposta?<\/p>\n<p>Iya Macau 39 pot sientu matatax nina` halum aposta. Guine, da\u00f1kulun seru! Dinanche este na areglu? Manma\u00f1gge i mansabiun I Deni`? Kau mampus bula ayudu\u00f1a gi manma`gas na manmamahlau mapega mona este na asuntu para benefisiun i publiku?<\/p>\n<p>I asuntu pot direchota gumubietnan maisa hit. I para ta letki este na asuntu taigue gi offisiat na obligasion para ta sustenen maisa gobietnamento-ta.<\/p>\n<p><strong>Lugat Totche:<\/strong> Iya Puntan Muchot hagas lugat natibu pa\u00f1glau yan guihan. Manadan familia antes umaprubecha i fina` sisonyan `nai manatachu pa`gu manda\u00f1kulun hotel. I kantun tasi lugat chumenchulu para manadan familia.<\/p>\n<p>Dimalas ayu na keha i nina` halum mame gi kotte layeye pot para ta prisetba i lugat pot hagas sagan familia man-etotche antes. Uttimo\u00f1a achamali\u00f1gu i dos lugat totche para hita ni tautau tanu`.<\/p>\n<p>Hana fan chatsaga hit mali\u00f1gun ayu na lugat sa` fuetsau `an para tafan gualaf debi tafan e`suette otru kantun chalan siha. Taya` linachi\u00f1a i intension prisetbasion modun linala` natibu. Matai adumididi` modun inaligau totchen familia kontodu peskan guihan yan pa\u00f1glau.<\/p>\n<p>Magahet na bonitu i lugat na tiempu. I hagas fache` yorehu mali\u00f1gu gi papa` kandet i parking lot. Lamlam kontodu puntan damagas-hu. Tat duda na masakrifisia lugat umetotche antes. Pa`gu, puru manguaguan pa\u00f1glau ni ma-impotta ni tihu la\u00f1gag umapase ni sueddun Social Security! Dios mihu!<\/p>\n<p>Ti sen kilisyanu esta gumualaf katkuet lugat pot manadan che`chu` petbeserias punta pot punta. Tatnai sisida para tamana` fan tailaye.<\/p>\n<p><strong>Gi Inamko`ta:<\/strong> Antes, fuetsudu-yu`. `An husague` machiteghu esta bibi\u00f1gbi\u00f1g ya tat ti ma`tut desde ta\u00f1ganta\u00f1gan gi gualu` yan hayun foggun.<\/p>\n<p>Gi nigap\u00f1a `nai husague` padarauhu kanaha` matai i bisinu sa` fiho\u00f1a `nai malofan macheteghu. Mangagauyu` dispensu. Ai, hagas manlagu` sensin koduhu. Mu\u00f1ga che`chu` atotgante. Deskansa na biahe!<\/p>\n<p><strong>Pot Chaleg:<\/strong> Gi halum misa hu atan haye mangaige. Guaha siha man-acha-amko`hu ni mansinaulag esta chenot tufai.<\/p>\n<p>Megai mankakadidi\u00f1g pot putin tomu mientras i pumalu man-apatte baban mata, gatdun koyentura yan putin tatautau.<\/p>\n<p>Hu atan na kumu guaha emerensia hu upus todu gi kinekeyu\u00f1g. Lau siempre masodayu` gumagalileg papa` gi gua`ot sa` esta lokue` ti si\u00f1a sumagayu` gotpe taiguihe antes. Guahu ma-akude ti siha! Dios mihu Iku! <\/p>\n<p>\u2022\u2022\u2022<\/p>\n<p>`Nai umasoda` i dos bachet gi halum tenda ileg\u00f1a i unu, \u201cAi pare, esta la apmam desde ke umali`e hit, no?\u201d A`saina! <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kulan tafa` kuttura-ta i mafanana`an \u201cpolitically correct\u201d, era modun kuentos `nai ta letke suma\u00f1gan i&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[988,818,16824,70],"class_list":["post-252395","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-opinion","tag-best-sunshine","tag-mali","tag-pot-chaleg-gi","tag-technology-2-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/252395","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=252395"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/252395\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=252395"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=252395"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=252395"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}