{"id":270002,"date":"2018-02-14T06:00:13","date_gmt":"2018-02-13T20:00:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.saipantribune.com\/?p=270002"},"modified":"2018-02-14T06:00:13","modified_gmt":"2018-02-13T20:00:13","slug":"rebaha-kinanomu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/rebaha-kinanomu\/","title":{"rendered":"Rebaha Kinano`mu"},"content":{"rendered":"<p>Lamegai gi tautau-ta man-nina`ye chenot daibites. Pot mas ke dies a\u00f1os hu akanteha hafa fuma\u00f1agu este na chenot gi sistema-ta.<\/p>\n<p>Gaige i problema gi inipus na kantidan ne\u00f1kanu` takakanu` kada sentada. Ginen este ta utut regulat na fu\u00f1gsion estomagu-ta. `Los uttimu ni asukat gi ne\u00f1kano`ta ti hana` mamtu`. Trosu na asukat humatme dispues haga`ta. `Nai mampos bula ha tutuhun chenot daibites.<\/p>\n<p>I kareran este na chenot megai\u00f1a besis `nai ta diskuida hit. Umafagcha` yan maribahan finattun haga` gi tat patte kumu ade\u00f1g-ta gi inamko`ta. Poresu na `an iridau i ade\u00f1g-ta mas seriosu i chenot `nai makat magu\u00f1g. `An daibites hit debi uma-utut pot no u imbeninau i haga` ni mafattu gi titanos-ta.<\/p>\n<p>I re\u00f1ihion kumula dispues i haga` para u lagnos i binenu siha. `Nai tantu malofan i ti man-mamtu` siha na asukat, inaminasa fu\u00f1gsio\u00f1a estake tai bali. Siempre umakula dispues haga`mu ni makina (daialasis) tres dias kada semana kuattru oras kada biahe. Makat malagnos todu binenu gi este na eksisiu solu i naturat na re\u00f1ihion.<\/p>\n<p>Inipus na kantida ta gulususune na ne\u00f1kanu`. Dispues tana` tinatiye manadan asiga, asukat yan mantika. Haf` `ste na preparasion fanda\u00f1go! Hinemlu` miyu gaige gi dos patman kanai miyu. Tutuhun umutut i kantidan ne\u00f1kanu` ni in` kakanu` kada sentada. I ne\u00f1kanu` para alimienton tatautau-ta. ***<\/p>\n<p>Un` lahen mame mauleg gi sentada. Esta na`malagu` `an duru ha sumuke-gue`. Si\u00f1ku a\u00f1os dispues kontodu mamokat gai chinatsaga. Dispues, ma-opera bayogun timo\u00f1a pot gastadu todu ginen inipus minakat\u00f1a. Namase` i prohimu pot makat kalamten ya debi u katasugue` `an para u famokat entre bastun yan otru attifisiu. Lastima! <\/p>\n<p><strong>Asukat:<\/strong> Ayu tapopo`lu asukat i tafafahan gi tenda gi si\u00f1ku libra na botsiyu. Te\u00f1ga tananaye gimenta kafe, finatinas pastre yan otru siha ne\u00f1kanu`. Lau asukat gaige gi hinegsa` ni diariu takanu`, pan yan fina` pastre, sune, kamute, choda, mendioka, nika yan dagu.<\/p>\n<p>I asukat hinegsa` mas chadeg madirite gi estomagu-ta. Poresu na un` ratutu ha` muna` yomug! I `aggun natibu masdispasiu machalapun asukat\u00f1a yan lokue` mas alimientosu ke hinegsa`. Estague i difirensia gi klasen asukat. Mas megai asukat gi fina` kande yan gimen soft drinks. A\u00f1goghu na gigon un` offisiona soft drinks pues chadeg\u00f1a umaridondu tiyanmu ke para un` gotde sinturonmu. ***<\/p>\n<p>Todu klase hu kakanu` na tiempu gi hilu` menus ke regulat na kantida ni hu pepega gi pachothu. Estague bintaha\u00f1a ma-utut mas i kantida gi sentadan diariu. Tatnai chathinassuyu` desde ke hu eksisia diariu menus ke regulat na ne\u00f1kanu` gi sentadahu. Hu yute` petmanente maneska. Mas ke lamita gi usun asukat hu utut sin ditension. <\/p>\n<p><strong>Titanus:<\/strong> Pot rason na i asukat solu si\u00f1a humalum gi titanos tautau na hu tutuhun ha`anihu gi primet na pusuelon kafe ni mana`ye un` kichalan asukat (hilu` kichalan dikiki`). <\/p>\n<p>Appruebau yan mauleg na tinituhun para man-daibites gi finattun ha`ane. Gigon hinatme titanosmu asukat libre hau man-aligau amotsa-mu.<\/p>\n<p>Hahassu na duranten maigo`mu mali\u00f1gu asukat tatautau-mu. Poresu na debi un` tutuhun gi primet pusuelun kafe ni mana` mames. Kumu ti un` gimen siempre un` padese man-laulau. Se\u00f1at na taya` asukat gi tatauatu-mu.<\/p>\n<p>`Nai un` adapta menos ke medianu na kantidan boka ni makompatte sais biahe gi ha`ane, un` sedi estomagumu kalamten mauleg gi mamulinun ne\u00f1kanu`. Un` tutuhun muna` tunog lokue` libramu gi mismu tiempu.<\/p>\n<p>Gi halum sais mesis tumunog libra-hu ginen 236 libra papa` gi 140. Mas \u00f1ahlala\u00f1g yan homlu` si\u00f1ienteg-hu. Ginen este na modun boka libre hau kumanu` maseha hafa malago`mu. Gi hilu este kontodu bacon yan dididi` mantikan katnen babue yan guaka si\u00f1a un` kanu` sin un` chathinassu.<\/p>\n<p>Un` ho\u00f1gge na dibi i tatautaumu u usa mantika para u lagnos i otru mantika? Dispues todu fina` otru klasen asukat fuera de regulat, suhaye. Mas problema usun \u201csugar free\u201d na fina` mames ke regulat na asukat.<\/p>\n<p><strong>Prohimu-mu:<\/strong> Yine`ase` yan respetu giya hagu mismu nina`e hau kampu rumespeta i otru sin ditension. Parehu hamyu umali`e mata gi katkuet pinetsige. I amesta yan inagoli`e mas masimientu.<\/p>\n<p>Gi karera guaha na i mas ti un` a\u00f1goghu mattu yan ayudu\u00f1a gi didog na oran chinatsaga-mu. Un` biahe ni monayu` ni tatte. Sigeyu` manayuyot yine`ase` gi Saina pot makat asuntog-hu. Gi lapupue\u00f1ge ha bisitayu` un` cheluhu finattun para unana`lu hagas inayau\u00f1a giya guahu.<\/p>\n<p>Man-na`eyu` mit grasias gi Saina pot hahu\u00f1gog finaisen-hu. Bali hine\u00f1gge giya guiya pot ginen guiya mismu todu i ta benefifisia diariu gi ha`anita. Tatnai ha di\u00f1gu hit kau katma pat mattiempu. Gaige todu i tiempu i geftau na kanai\u00f1a para haye umogu\u00f1ge-gue`. Ti deskribiyun guinaiya\u00f1a nu hita.<\/p>\n<p><strong>Da Boysis:<\/strong> Hu e`eku\u00f1gog \u00f1aihon haye gi presente na membron lehislatura para u fan malagu na sakan. Kulan este i katma antes de fotten pagyu.<\/p>\n<p>Hu a`atan na lamegai man-binatsala huyu\u00f1g ni risaken napun binibun publiku. Kada unu debi u satban maisague haf` et dichu checho`\u00f1a gi bandan ayudun monedan familia. Yangin guaha para in` sa\u00f1gan pues na la-aga\u00f1g!<\/p>\n<p>Ni taimanu na atlibes-mu ni pahinan papet taya` makomple guine na patte. Poresu na lamegai siempre kulan man-udu na biahe gi pastahen publiku. `An guaha umatrebigue` bumatbaruye i asuntu, chatmiyu fan malelefa ti kaduduku i publiku. I tautau maseha man-silensiu matu\u00f1gu asuntun niha punta pot punta.<\/p>\n<p>Makat na asuntu `nai ti un` fatachu\u00f1ge pot para un` estudiaye yan komprende hafa magahet i sentru na pinadesen familia guine. Gaige gi tai sinine na moneda! Lau in` hatsa suetdun miyu 80 pot sientu? Haf` taimanu na in` ipus enteru i empleau siha guine na asuntu? Kau hamyu ha` man-tautau? <\/p>\n<p>Ma\u00f1gge sensian miyu para in ayuda 14-mit na empleau ni hagas masu\u00f1gun suetdun tanores pot mas ke 20 a\u00f1os na tiempu? Na ti man-tautau lokue` ni pumadedese mahatsan manpresisu siha na fektas, apas kandet, apas hospitat, yan gaselina?  <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Lamegai gi tautau-ta man-nina`ye chenot daibites. Pot mas ke dies a\u00f1os hu akanteha hafa fuma\u00f1agu&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[20088,20089,20090,499],"class_list":["post-270002","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-opinion","tag-asukat-ayu","tag-da-boysis-hu","tag-titanus-pot","tag-usa-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/270002","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=270002"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/270002\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=270002"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=270002"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=270002"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}