{"id":279745,"date":"2018-07-11T06:00:48","date_gmt":"2018-07-10T20:00:48","guid":{"rendered":"https:\/\/www.saipantribune.com\/?p=279745"},"modified":"2018-07-11T06:00:48","modified_gmt":"2018-07-10T20:00:48","slug":"estrakadan-moneda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/estrakadan-moneda\/","title":{"rendered":"Estrakadan Moneda"},"content":{"rendered":"<p>Inipus silensiu i se\u00f1gso\u00f1g siha gi todu petlas guine. Kau pinadesen familia fumu\u00f1ut otdinariu na kinalamten i tautau-ta siha?<\/p>\n<p>Klaru na megai man-mamadedese tinahu\u00f1g fuetsan monedan familia. Na ti mahatsa suetdun niha 80 pot sientu? Malag manu i para hita? Un` magof kumu padre de familia ya hagu finagcha`e nu este na sapet?<\/p>\n<p>Lastima i anunsiun adelantun ekonomia. Lau malag manu ennau na adelantu? Haf` na taigue gi monedan familia? Haf` na `nos kuantos ha` na boti man-hinatsa gi halum i puettu? Kau in` sedi i pumalu na u fan ma\u00f1og\u00f1ug pot mantai nina` si\u00f1a?<\/p>\n<p>In` hatsa suetdun miyu 80 pot sientu mientras `in tiran \u00f1aihon si\u00f1ku pot sientu na \u00f1ganan para i mayotmente ni mas tagpapa` suetdo\u00f1a. Propiu ennau na disision gi mas manchatsaga? <\/p>\n<p>Na ti pininu` i si\u00f1ku pot sientu `nai tinatiye ni kahulu` presiun kandet yan gaselina? Siempre bai`n nana\u00f1ga haf` para `in sa\u00f1gan guine na asuntu. I aksion miyu ni mas dimenus yan che`chu` kabron `nai `in ti\u00f1gu` i pinadesen i mayotmente gi empleau ya in` has\u00f1gun umupus sin konsiderasion.<\/p>\n<p>Siempre tana` guaha mas areglu gi mamamaila` na Nobiembre! <\/p>\n<p><strong>Nesessidat:<\/strong>  `Nai mahatsa suetdon niha 80 pot sientu, dos masusede gi mismu tiempu: 1). Ume`esalau i hospitat na tinahu\u00f1g $13 miyon pesus para operasio\u00f1a. 2). Ma-upus 14-mit mas na empleau ni gumagana mas tagpapa` na suetdu ni man-matira kulan `ansopblan halu`u.<\/p>\n<p>Buente kadu` ti mahas\u00f1gun pot tineteka betsan niha. Ke lau manu `nai gaige presisu na nesessidat publiku? Na ti operasion uniku hospitat guine? Na ti pot hinemlu` publiku hinerat i asuntu? Dididi` kulan man-hasupag hamyu mina buente ti in` repara mauleg haf` gaige gi hilu` lamasa.<\/p>\n<p>Guaha `nai in` akompara i difirensia gi nuebu na suetdun miyu yan i mas tagpapa` na empleau civil service? Na ti i difirensia mas ke $30,000? Mauleg sa` hamyu umestablese suetdun man-guaha yan taya? Propiu mohon na disision? Adahe na chinagu` 80 kontra si\u00f1ku pot sientu!<\/p>\n<p>I 14-mit na empleau yan man-ritirau ni apenas inna`e ayudu lamegai na numeru este para i mamamaila` na eleksion gi Nobiembre pa`gu na sakan. Ti komprendiyon i ma\u00f1an ambenteria guine na biahe.<\/p>\n<p><strong>Petlas:<\/strong> Huli`e membron familia ni bumira siha hulu` para Pagan, Alamagan yan Agrihan guine gi alacha.<\/p>\n<p>Hu\u00f1gan taya` modetnu na fasilidat nesessidat paat konbi\u00f1iente guihe hulu`. Lau taya` lokue` parehu\u00f1a i tra\u00f1kilida yan kinententu gi dikiki` na so\u00f1gso\u00f1g. <\/p>\n<p>Ma-a\u00f1goghu siempre i guinahan i riku na petlas mientras sige ma-usune che`chu` hatdin yan tasi. Dispasiu na tinituhun lau asegurau.<\/p>\n<p>Kulan hana` mahala\u00f1g-yu` manaloglug takurin kafe gi hagas foggun guafe. Dispues mana tinatiye nina-apan hinegsa` yan mana masan totche para amotsan oga`an. Mientras tantus sige malamse machete siha para usun hatdin.<\/p>\n<p>Mas i tautau man-hihot gi todu ha petsige na cho`chu` pot adelantun todu. Animu na kinalamten desde chagchag oga`an esta i lemlem tautau. Otdinariu na konbetsasion desde planu yan peskan tanu` yan tasi antes de oran deskansu.<\/p>\n<p><strong>Sine`su`:<\/strong> Un` tiempu mauleg na bisnis i sine`su` niyog. Ma-offisiona ni hagas ma\u00f1asaga entalu` Alamagan, Pagan yan Agrihan. Kada tres mesis humanau un` batku hulu` ya ha rikohe i listu para mametkau. <\/p>\n<p>Esta pa`gu mamauleg ha` i metka sine`su`. Lau ai bida\u00f1a i television yan sufa. Ha lu\u00f1u` hit dispues de finagpu` cho`chu` esta i sigiente oga`an. Mauleg kepble\u00f1a este na produktu.<\/p>\n<p>Sesen namagof para hame i biradan i batku antes de mababan eskuela. In` na\u00f1ga pa`gu i katdun ayuyu yan inasnen guihan. Man-haspog ta`lu i Babuen Lali Fo`! Adahe na katdu ayu. Ni para un` suhaye lamasa makat!<\/p>\n<p><strong>Li\u00f1guahe:<\/strong> Gi un` lepblu, ilegniha professot li\u00f1guahe ginen enteru Pasifiku na debi i patgon umafana`gue ma\u00f1ge` gi li\u00f1guahi\u00f1a kumu mas asegurau na modun finana`gue.<\/p>\n<p>`An ta analisa ayu na rekomendasion sustansiau ya mauleg uma-estudiaye. Unu, debi i patgon u komprende i asuntu ginen tinaitai\u00f1a. Yangin ha komprende i materiat pues libianu ha tutuhun pumega papa` gi hechuran papet haf` kinemprende\u00f1a.<\/p>\n<p>Mauleg uma-emfesisa ni sisteman edukasion gi preparasion petmanente masimientu li\u00f1guahen natibu gi famaguon-ta siha. Hahassu ha` na gigon si\u00f1a i patgon ha tugi` un` komplidu na sentensia gi li\u00f1guahi\u00f1a `nai todu propiu pues sumaga giya guiya hila` nana\u00f1a.<\/p>\n<p>Pot gai fotmalidat mas asuntun ma\u00f1ge`. Konfotmeyu` na fitme ayu na rekomendasion i para u fan mafana`gue famaguon man-ma\u00f1ge`. `An esta si\u00f1a hatugi` li\u00f1guahi\u00f1a pues felis gi kinemprenden hila`\u00f1a mimu.<\/p>\n<p><strong>Espirituat:<\/strong> Malagnos un` estudiu ni kumonfitma na ayu na tautau siha i manrelihosu mas anaku` ha`anen niha. I inasuda` yan otru relihosu na man-atu\u00f1gu` homlu` gi relasion tautau fuera de tinayuyot petsonat.<\/p>\n<p>Ha sedi hit ma\u00f1gombetsasion `nai talagnus i muna` mamaf\u00f1ot ha`ofta. `An esta taigue estotbu mas hau kontentu yan fitme gi disposision-mu siha. Sin estotbu mauleg ha`ani-mu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Inipus silensiu i se\u00f1gso\u00f1g siha gi todu petlas guine. Kau pinadesen familia fumu\u00f1ut otdinariu na&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[21891,21892,21893],"class_list":["post-279745","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-opinion","tag-espirituat-malagnos","tag-nesessidat-nai","tag-petlas-huli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/279745","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=279745"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/279745\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=279745"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=279745"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=279745"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}