{"id":289754,"date":"2018-12-05T06:06:49","date_gmt":"2018-12-04T20:06:49","guid":{"rendered":"https:\/\/www.saipantribune.com\/?p=289754"},"modified":"2018-12-05T06:06:49","modified_gmt":"2018-12-04T20:06:49","slug":"konfitmasion","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/konfitmasion\/","title":{"rendered":"Konfitmasion"},"content":{"rendered":"<p>Kuattru na metgut pagyu dumestrosia tano`ta deste 1968. Tat tro\u00f1kun hayu yan tilifon ti hinilug ya pinarada gi edda`.<\/p>\n<p>Lau gi todu este na iran ma\u00f1glu` ni unu umestotba estatuan i Sainata gi hilu` i katedrat Chalan Kanoa. Konfitmasion na tai achaigua i fuetsan Nanalibreta!<\/p>\n<p><strong>Asuntu:<\/strong> Ti si\u00f1a hu pega kalulothu gi asuntu pot signifikasion i pagyu guine gi alacha. Guaha bumoluntariu na kase uttimu se\u00f1at para hita gi disision entalu` kuttura yan casino.<\/p>\n<p>Taya` tinatet-ta felis na ekspirensia pot bisnis casino lau motmut estoriata gi magof yan tra\u00f1kilu na hinanau tautau isla. Estague` dichu asuntu ni hita solu si\u00f1a dumispone. I uttimu disision gaige gi dos patman kanai-ta kumu tautau isla!<\/p>\n<p><strong>Konkabidu:<\/strong> Ma-akusa i mayot iya Luta na hana setbi fondun publiku para inasoda` yan achagma`\u00f1a giya Saipan, Guam yan San Diego.<\/p>\n<p>Lau guaha fondun para Romeo and Juliet? Manu gi probision konstitusion tiha komprende pot usun appropriasion fondun publiku? Pot \u201cI Luff You\u201d un` abusa inapasen taxpayers? Haf` `nai ti inna setbi email sa dibatdi?<\/p>\n<p><strong>San Lucas:<\/strong> Bes enkuando hu taitai i Santa Biblia espesiatmente tinige` San Lucas (St. Luke). Guiya este na santos i finenina tumuge` kumu periodista fina`pos i Sainata yan man-apostoles siha dispues de manhanau. <\/p>\n<p>Gi hilu` pinasensia, ha soyu` hit si San Lucas para tafan patte gi estoria para u guaha mas appresiasion haf i masusedi. Mauleg na sineyu`. Yangin in` offsiona tumaitai haf` tinige`\u00f1a siempre in` seda` na timapot esplikasio\u00f1a pot tinagu` Sainata.<\/p>\n<p><strong>Kuttura:<\/strong> Duma\u00f1a` kutturan natibu yan hinalum kutturan relihion gi bandan katolisismu. Gi hilu` este na dina\u00f1a` areglu `nai ta mueba umadelanta ha`anita gi pisun echu che`chu` mauleg na kilisyanu. Estague` muna` felis hinanau-ta dispues de hinalum Espa\u00f1ot.<\/p>\n<p>Ti hana` matmanyu` i libianu na dina\u00f1a pot deste antigu na komunidat Chamorro metgot i finana`guen respetu. Estague` i pisun amtau na adelantun tautau-ta deste antes. Motmut akonsehun respetu!<\/p>\n<p><strong>Sensia:<\/strong> Hana` fan dimu hit si Yutu lau tiha hulug i metgut na sensian natibu umaregla tatte ha`ani\u00f1a. Gigon kayada, tatutuhun muna` gasgas todu dinestrosian pagyu. Makat lau ni unu sumeha ginen este na obligasion.<\/p>\n<p>Magahet na si Yutu ha displanta otdinariu na selebrasion Noche Buena. Lau manteni fitme i haligen i kilu`osmu ya in` kontinua man-mamokat. Siempre un` fattu gi fina` nuhu\u00f1g yan fresku na ma\u00f1glu` `nai si\u00f1a hau dumeskansan \u00f1aihon. Taya` si\u00f1a dumestrosia i metgut na sensian natibu pumetsige umaregla tatte destrosiau na ha`ani\u00f1a.<\/p>\n<p><strong>Li\u00f1guahe:<\/strong> Hu eku\u00f1gog dibaten kandidatun gobietnun iya Guahan antes de eleksion gi ma`pus na mes ni makondukta gi finu` Chamoru.<\/p>\n<p>Ni kuestion `sino ineppi komprendiyun. I kuestion madagau chagu` mientras i ineppi kulan finu` Latin! Ni unu hihot gi pituman li\u00f1guahen Chamorro! Lastima!<\/p>\n<p>Anog haf` bida\u00f1a i anaku` na diniskutturan usun otru li\u00f1guahe gi natibu! Mauleg umarepara este na finatsu gi dichu pinetsige para u gu`ut yan susteni haf` kutturan Chamoru. Gaige este gi dos patman kanai miyu!  <\/p>\n<p>***<\/p>\n<p><strong>Ayudu:<\/strong> Mauleg na tautau mamila pot ayudun food stamps guine gi mapos na semana. Guiya este na grupu i ti rumesisibe regulatmiente este na ayudu. Namagof i assistimientu ni muna`e tautau alibiu gi halum didog na chinatsaga.<\/p>\n<p>Mansuette hit ni ayudu siha ginen i FEMA, militat yan otru siha inetnun ni ensegidas manhuyu\u00f1g gi se\u00f1gso\u00f1g. Konsidera `an ginen fuetsata `nai para ta tutuhun pumega tatte otdinariu na ha`anita. Makat!<\/p>\n<p><strong>Chatagmag:<\/strong> Hu offisiona umesgaihon halum i nuebu na ha`ane `an chatagmag. Libianu huli`e kau ma`lag pat nubladu i mamamaila` pat fresku, maipe `sino figan i dia.<\/p>\n<p>Gi mismu tiempu hu ayeg haf` para bai tuge` guine na pahina gi gaseta. Hu taitai, analisa, yan pesa finu` tautau-ta siha antes de bai tutuhun sumuhun lapeshu.<\/p>\n<p>Gi lemlem tautau hu eku\u00f1gug haf` otru man-masusedi gi komunida. Huna` guaha lokue` tiempu para grasiosu na konbetsasion yan nietu(ta). Dispues `nai hu tutuhun umanalisa haf` siha na infotmasion mattu giya guahu antes de oran deskansu.<\/p>\n<p>Hinimiddi yan pinasensia presisu gi todu pinetsigen para ta adelanta ha`anen tautau-ta siha. Dimas, atan manu `nai si\u00f1a hau man-ayuda ya un` saunau umatbansa kualidat linala` tautau-ta siha. Sensian imbidiu yan finatane` tai kampu gi che`chu` linahyan. <\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Huli`e empleaou CUC animu man-na`tachu tilifon giya As Gonno. Adumididi` siempre una`lu tatte regulatmiente setbisiun kandet yan hanum. Gi halum destrosiu ni todu manpinalala`e, pinasensia solu sahyan gi pa`gu. Agradesimientu para todu ahensia ni manda\u00f1a para uma-assiste i publiku.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kuattru na metgut pagyu dumestrosia tano`ta deste 1968. Tat tro\u00f1kun hayu yan tilifon ti hinilug&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[23418,256,652,23419],"class_list":["post-289754","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-opinion","tag-asuntu-ti","tag-casino","tag-iran","tag-san-lucas-bes"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/289754","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=289754"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/289754\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=289754"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=289754"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=289754"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}