{"id":321205,"date":"2020-04-17T06:00:01","date_gmt":"2020-04-16T20:00:01","guid":{"rendered":"https:\/\/www.saipantribune.com\/?p=321205"},"modified":"2020-04-17T06:00:01","modified_gmt":"2020-04-16T20:00:01","slug":"mattirun-sagu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/mattirun-sagu\/","title":{"rendered":"Mattirun Sagu"},"content":{"rendered":"<p>Maseha ha danche hit sagun coronavirus puede ti machalapun gi enteru atkipetlago pot pipinu` na chenut. Ni mediku ti matu\u00f1gu` haf` este na sagu. Dispues tai amot. <\/p>\n<p>I man-namase` i man-amku` piot i mangai chenut korason yan gofes. Mas ke dies mit manpininu` giya America na semana gi mangai idat. Lau i chenut todu ha aminasa kontodu famaguon.<br \/>\nGi pa`gu, i mas fitme na inadahe i para ta fa\u00f1aga gi gima`!<\/p>\n<p><strong>Asuntu<\/strong><br \/>\nI chanda gaige gi 15-mit na empleau ni gumagana suetdun popble. Guaha planun miyu umadelanta suetdun niha? Lokue`, haf` planun miyu pot pagamientun man-ritirau? <\/p>\n<p>Komprendiyun na gai atburotu i asuntu. Lau este `nai humalum abilidat kabisiyu man-aligau satbasion todu. Kase guaha tautau gi gima` hombre ma\u00f1i\u00f1ila\t` i kandet.<\/p>\n<p><strong>Bisnis<\/strong><br \/>\nI industrian bisita guine inaminasa ni maribahan numerun finattun ruplanu ginen Honolulu yan Japon. Pa`gu, un` ruplanu mafattu ginen Japon gi semana. Suette `an guaha 40 na pasaheru. Maribaha!<\/p>\n<p>Este na finaposta kumonfitma paskan este na industria piot pa`gu na tiempu. Dididi` na fina` atburotu ya ma\u00f1aga i bisita gi tanu` niha pot no machansa haf` na sapet pot sagun chenut.<\/p>\n<p>Poresu na mauleg ta atan haf` otru na pisun ekonomia fitme achog halum pagyu! Ha nesessita este kapas yan mehnalum na kabisiyu. <\/p>\n<p><strong>Tinahu\u00f1g<\/strong><br \/>\nLokue`, siempre u guaha anunsiu para empleau PSS na chatsaga subin suetdu pot taya` fondu. I gobietnu lokue` ha anunsia planun maribahan moneda pot menus fi\u00f1kas gi kaha.<\/p>\n<p>Pinadesen ha`ilas gi enteru elmundu `nai kontodu hita man-pinalala`e. `An si\u00f1ku pesus salape`mu ya para un` famahan kostat pugas kase kontra butsiyu i uttimu disposision. Estague` na estau `nai mangaige hit.<\/p>\n<p><strong>Coronavirus<\/strong><br \/>\nI chenut ma\u00f1ahguan hanum i gofes ya chinema` i tautau humagu\u00f1g regulatmiente estake dimalas.<\/p>\n<p>Ti malimitte i pesti gi man-amku`. Maseha haye si\u00f1a tinatme. Lau idat yan mali\u00f1gun fuetsan hinemlu` man-amku` mina` un`ratutu ha` mantinatme nu este na pesti. Mientras mas ma\u00f1aga gi gima` mas mauleg para i hinemlu` niha.<\/p>\n<p>Lau gi halum este na chinatsaga ta selebra kinahulu` i Sainata gi la\u00f1get gi Dame\u00f1gon Resureksion. Hana`e hit kampu, esperansa yan ina\u00f1goghu na ginen bendisio\u00f1a siempre tasoda` hinanau-ta gi halum homhum yan bara\u00f1ka na chalan. <\/p>\n<p>I Saina i luserun enteru elmundu piot gi halum iran un` pipinu` na sagu `nai solu satbasion i tai achaigua na bendisio\u00f1a.<\/p>\n<p><strong>Ni Unu<\/strong><br \/>\nKontodu hita ha hogse maribahan ekonomian elmundu `nai ni unu soplu. Presisu sattun na inadahe gi dididi` na fi\u00f1kas-ta.<\/p>\n<p>Hu repara dos na sinisede guine na mattiru: mansilensiu tautau-ta gi halum didog na chinatsaga yan dibinan pipinu` na sagu. Ti ayikun na sapet finattun dos attikulu.<\/p>\n<p>Lau guaha konsuelu gi finu` i Saina gi un` estorian biblia `nai ileg\u00f1a, \u201cKontodu este u falofan\u201d. Tita tu\u00f1gu \u00f1gai`an `nai u na`lu tatte otdinariu ha`anita lau hu a\u00f1goghu finu` i Saina guine na patte.<\/p>\n<p>Adahe na tirun miserapble na pinepble `nai mamokat-yu` antes. Lau kada losgun-yu` (gi uttimun nina` si\u00f1ahu) hana`eyu` ni kanai\u00f1a para bai kahulu`. <\/p>\n<p>Konfitmasion na guiya i dichu esperansa yan linala` ni dumispopone ha`anita! Felis Pasguan Resureksion!<\/p>\n<p><strong>Pasgua<\/strong><br \/>\nPuede felis yan namagof hinanau familia gi Pasguan Resurekson\u2014selebrasion kinahulu` Sainata Jesukristu gi la\u00f1get\u2014anai ta onra estoria\u00f1a kumu uniku na Nanalibreta.<\/p>\n<p>Hu tatiye misan Santo Papa Francisco gi television gi St. Peter\u2019s Basilica. Gai tiempu pot todu fino`\u00f1a finu` Latin-Greek matranslada guatu gi finu` E\u00f1glis. <\/p>\n<p>Hu tu\u00f1gu` na lamegai gi familiata manginacha` mattirun maribahan ekonomian i tanu`. Ha nesessita este na chinatsaga kapas na disposision kabisiyu. Guaha tautau gi gima`?<\/p>\n<p><strong>Planu<\/strong><br \/>\nHu pepesa haf` na planu guaha pot futtunan famaguon-ta. Lau inipus silensiu i tanu` guine na patte. Entre da\u00f1kulu planun niha `sino masauleg \u201cque sera\u201d i asuntu. Siempre tali`e!<\/p>\n<p>Gi hilu` presente na obligasion haf` planun miyu gi todu patte para in` adelanta ha`anen tautau-ta siha guine na petlas? Mandatun konstitusion i asuntu mina` hu pa\u00f1gun kumu obligasion manma-elihe. Mauleg ta hu\u00f1gug haf` planun miyu!<\/p>\n<p><strong>Ayudu<\/strong><br \/>\nGuaha siha na estadu ti nahu\u00f1g fasilidat hospitat mina` humalum i federat man-ayuda. Mapetsige pot megai man-tinatme ni sagun coronavirus. Mas ke lamita kontra lina`la` `nai sin ayudun hospitat, mandimalas. <\/p>\n<p>Na`ma\u00f1au na chenut gi katkuet manera. `An taya` presisu para un` di\u00f1gu i gima`, bintaha `an sumagau hau. Espiha haf` si\u00f1a in` chegue kumu familia gi fina`pus ha`ane.<\/p>\n<p>Puede ma`ase` i Saina ya hana` fan soplu hit ginen este na pesti. I hinemlo`ta gaige gi kada unu giya hita. Adahe hinemlo`mu diariamente. Gaige este na disposision giya hagu! <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Maseha ha danche hit sagun coronavirus puede ti machalapun gi enteru atkipetlago pot pipinu` na&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-321205","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-opinion"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/321205","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=321205"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/321205\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=321205"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=321205"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=321205"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}