{"id":32634,"date":"2014-04-17T13:36:11","date_gmt":"2014-04-17T05:36:11","guid":{"rendered":"http:\/\/tribune.ctsi-logistics.com\/?p=32634"},"modified":"2014-04-17T13:36:11","modified_gmt":"2014-04-17T05:36:11","slug":"danosu-industrian-casino","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/danosu-industrian-casino\/","title":{"rendered":"Da\u00f1osu i industrian casino"},"content":{"rendered":"<p>Tantu de man-baila hit yan diskuidu, uttimo\u00f1a masuhun un` sumen destrosiau na asuntu gi hechuran casino. Mana` silensiu gi sigidu na inapprueba gi lehislatura. Dispues mafitma lai sin annunsiu as Gobietno Eulogio S. Inos.<\/p>\n<p>Haf` na machanda direchun i tautau man-pattisipau gi este na asuntu? Na ti sustansiau yan da\u00f1kulu i attikulu poresu na debi u saunau i publiku? Kau pot dos biahe i botadot Saipan ha punu` este na ginagau na mana` silensiu finapos\u00f1a gi dos na guma` lehislatura?<\/p>\n<p>Todu i tiempu i sikretu i primera simiyan da\u00f1kulu na che`chu kriminat piot `nai mafattu ginen chatdisposision offisiat publiku siha. Estague` primera defektu gi hasupag na inapprueban lai casino guine gi alacha.<\/p>\n<p>Tat ti tumu\u00f1gu` na mampos tumunog rinikohen kontribusion tax guine. Hafa na taiguine masusede? Na ti magahet na pot diskuidon man-ma`gasta na tat familia pa`gu ti nina` gagalileg gi halom fache` miserapble na pinadese?<\/p>\n<p>Hagas planun i administrasion yan lehislatura para umapunu` i programan man-ritirau pot para u fan obra kumonduse halom lai casino. Enfin, masoda` ginefsagan niha ya sin ditension machoneg sin konsiderasion sentimenton botadot Saipan ni pumunu` i casino pot dos besis. Estague` na ma\u00f1an offisiat i man-gaige pa`gu kumu man-sabiun hegsu` I Deni` ni sumen tai respetu gi disision publiku.<\/p>\n<p>Gi finu` atpahon man-amko`ta: Todu tinituhon ni ti mauleg siempre baba uttimo\u00f1a. Poresu, debi hita mismu ta choma` da\u00f1osu na lai pot no u yamag yan destrosia i pas yan tra\u00f1kilidat ha`anita kumu tautau isla. Man-magof yan ma\u00f1gontentu hit gi hilu` hinimidde gi haf` guinahata. Taya` motibu na para ta sede ma\u00f1an kriminat ginen hesgsu` I Deni` na u destrosia modun linala`ta.<\/p>\n<p>Destrosiu: Luta yan Tinian<\/p>\n<p>Pa`gu matutuhon ma\u00f1galamten iya Tinian yan Luta, mafitma lai i Saipan Casino ni umafuetsas i nuebu na due\u00f1on Tinian Dynasty para u gu`ot tatte planun niha. Kontodu iya Luta nina` kikilulog lokue` para u fan inbiette (investor) casino guihe.<\/p>\n<p>Ma\u00f1geha publikamente na man-madage siha gi hilu` planu para uma-adelanta ekonomian dos tanu` yan enteru iya Marianas ginen industrian casino. Sumen da\u00f1osu na dinage piot `nai machalapon este na gaseta halom Japon yan Asia. Ha huchum man-inbiette guine pot klaru na taya` fitme na areglu ginen man-ma`gas i tanu`.<\/p>\n<p>Hu komprende afulu` politika gi halom este na te`ug fache`. Lau haye in` represesenta; na ti tautau ni hagas man-\u00f1gaha` ayudu ginen hegsu` I Deni`? Kau i destrosiu gi adelanton ekonomian iya Marianas ni para u sapet mas i tautau i primera regalon miyu? Kau destrosiu tinagu` i publiku ni in` represesenta? Haf` na infa` pigu` fache` i publiku gi asunto\u00f1a? Dios mihu na che`chu` muron!<\/p>\n<p>Mauleg mohon i chatdisision areglu ni muna` dimu yan fuma` basula pa`gu Tinian yan Luta? Haf` gaige gi gueku na konsensian miyu? Dalai na ma`lag ha`ane ya homhum lini`e miyu?<\/p>\n<p>Taya` respetu gi publiku<\/p>\n<p>Ti hu komprende i taya` respetu gi disision publiku pot dos besis. Lau komprendiyun haf` na mana` esgin mutu\u00f1g na sisonyan karisu huyu\u00f1g i gotpe na inapprueban lai casino para Saipan.<\/p>\n<p>Anog na man-tai konsensia espirituat i bumota casino piot sa` todu atlibes aksion niha. Ma-apprueba sin kabales na inestudia. Dispues ha bira siha tatte ma-amenda mas i lai casino. Hombre ni este memegai ha` sustansiau siha na asuntu ti mana` fan halom.<\/p>\n<p>Man-hinatme kutturan \u201cApas Baila\u201d piot sa` kontra kostat pot kostat na pupulu. Anog na maseha manana i ha`ane, ni unu lumi`e haf` gaige gi sanmena sa` kulot betde ha malili`e ni hinemhom? Manana ya infa` man-bachet hamyu?<\/p>\n<p>Ni taimanu na atlibesmu, taigue i futturon i tautau gi lai Saipan casino soluke interes i Chinu ni esta monhayan ma-ayeg ni man-sabiun I Deni`.<\/p>\n<p>Si\u00f1a ha` guaha apas gi immidiatmente gi halom kadada` na tiempu. Gi dispues man-afana` hit pot kuestion futturon programan man-ritirau yan ayu i manhuyu\u00f1g gi programa. Puru sakudidan me`nan gui`e\u00f1g `nai Hassan ma-atan mona haf` mamamaila` dispues de gipot fina` mames. I mames siha gumulusune mientras i `ansobla man-mana`e hit para ta apprubecha.<\/p>\n<p>Maseha haf` u guaha, maila` tafan arikohe unu yan otru ya ta chule` tatte futturon famaguonta gi hilu` motmut na inestudia yan ma`lag na planun finatton chatagmag. Ta mirese este mina` hu fafaisen kada unu para ta fan apipet umaregla tatte i mampos machalapon na halom salan gima`ta. Ha mirese famaguonta mit pot sientu na animu ginen hita pa`gu. Maila` ta ayuda prumutehe futtunan niha. Felis Pasgua!<\/p>\n<p><em>John DelRosario Jr. is a former publisher of the Saipan Tribune and a former secretary of the Department of Public Lands.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tantu de man-baila hit yan diskuidu, uttimo\u00f1a masuhun un` sumen destrosiau na asuntu gi hechuran&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[171,380],"class_list":["post-32634","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-opinion","tag-asia","tag-tinian-dynasty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32634","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32634"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32634\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32634"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32634"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32634"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}