{"id":33053,"date":"2014-04-22T18:17:16","date_gmt":"2014-04-22T10:17:16","guid":{"rendered":"http:\/\/tribune.ctsi-logistics.com\/?p=33053"},"modified":"2014-04-22T18:17:16","modified_gmt":"2014-04-22T10:17:16","slug":"poble-yan-miserapble","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/poble-yan-miserapble\/","title":{"rendered":"Poble yan miserapble"},"content":{"rendered":"<p>Ha faisenyu` i amigo Magu haf` difirensia\u00f1a poble yan miserapble. Hu sa\u00f1gane na todu i dos pot pinadese. I peble pot estau i prohimu gi moneda\u00f1a. I kualidat linala`\u00f1a gi fondun pisun pineble i miserapble. Lau petsonat na disision i segundu.<\/p>\n<p>I sentimenton kada tautau lokue` guaha `nai tinetpe poble yan miserapble. `An ti sessu hau manayuyot `sino malag i gima` Yuus, pues siempre un` fagcha`e sessu poble si\u00f1ientemu.<\/p>\n<p>Gi hilu` este ya guaha sumen tailaye un` chogue kontra i otru, pues i konsensiamu u famadese miserapble gi halom sasalaguan-mu mismu. Estague` mina` bale tinayuyot diariu pot para un` asegura na fitme a\u00f1klan botimu espirituat. Mu\u00f1ga hinala\u00f1g chumogue i mauleg ya un` sedi i Saina umesgaihon galaide`mu diariu. <\/p>\n<p>Hu chage umatlibes gi un` sumen makat na fina`pos pot mala\u00f1gun `un patgonhu. Umasoda`yu` yan i mas afamau na medikun operasion korason famaguon. Gi uttimu, i Saina `nai hu appelayu`. Listuyu` umaksepta haf` uttimu disposisio\u00f1a. Mit grasias sa` ha oppeyu` ni finaisenhu. Gai raya klaru nina` si\u00f1an tautau yan i Nanalibreta. Tai akomparasion sa` taihinekog nina` si\u00f1a\u00f1a!<\/p>\n<p>Hinanau Tautau<\/p>\n<p>Estorian biblia pot dos tautau ni matagu` para u di\u00f1gu i lugat ya chaniha uma`atan tatte. Pot imbelekeria, ma-atan tatte `nai gotpe mama` achu`. Haf` sustansian este na sinisede? Ti pot ina\u00f1goghu gi finu` i Saina?<\/p>\n<p>Na ti ayudun Sainata na ta diside pot dos besis na mu\u00f1ga hit casino guine giya Saipan? Ileghu na pa`gu na biahe guaha siempre tumotpe mama` achu` gi tohge\u00f1a. Proteksion yan ginefsagan natibu ha manifesta pot dos biahe. Hafa dinidan miyu? <\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Un` litiku na amku` ni apmam de mana`saga gi hospitat hu fa` amigu. Sessu humame manayuyot `an pue\u00f1ge antes de u deskansa.<\/p>\n<p>Un` pupue\u00f1ge dispues de manayuyot ham, ha echayu` bendision ya ileg\u00f1a, \u201cU felis kareramu ihu. Estague` uttimu para umali`eta na dos\u201d. Gi sigiente dia, taigue esta gi katre\u00f1a. Ileg\u00f1a i infetmera na dumeskansa. Hana` matmanyu` i fino`\u00f1a ni sen tihu suspecha haf` sustansia\u00f1a. Despedida!<\/p>\n<p>Katma na lemlem tautau<\/p>\n<p>Hu sen-agradese ma\u00f1ugun gi lemlem tautau entalu` Oleai yan Gima Yuus Kristo Rai. Gaige gi sanlagu katma kulan la\u00f1a na tasi. Tinegtug ni sumen bonita na minachom atdau.<\/p>\n<p>Guaha `nai anog lokue` un` gatbon isa ni dumudulalag i trosun uchan esta i puntan tasi. Sumen bonitu yan katma na minachom atdau. Kontodu guahu ha balutanyu` i katma gi sanlagu.<\/p>\n<p>Estague` na lugat taya` parehu\u00f1a ni manu giya Pasifiku. Mauleg na numeron isla lini`e hu gi sankattan yan sanlichan na patte giya Pasifiku. Tai atparehu gatbon entalu` Oleai yan Garapan.<\/p>\n<p>Mas paire i lugat kumu litratista hau ya un` tu\u00f1gu man-litratu. Achog ha` para un` famokat, paire na lugat gi lemlem tautau. Homlu` para tatautaumu yan espiritumu. Chage! <\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Hana` chalegyu` `nai hu hu\u00f1gog estorian dos bonitan palao`an China yan tautau-ta. Gi duranten konbetsasion sina\u00f1gane palao`an natibu na u para man-deskatga.<\/p>\n<p>Ileg\u00f1a, \u201cMafatinas este para patgon neni\u201d.<\/p>\n<p>Ineppe ni China, \u201cHu fa` salalape` chinigethu kada pue\u00f1ge\u201d. Dios mihu na abisu!<\/p>\n<p>Ti ligat este na cho`chu` guine. Poresu, mas chadeg machalapon chetnot simienteyu (HIV) ginen este na ma\u00f1an famalao`an siha. <\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Ileg\u00f1a un` prohimu na malalago-gue` para offisinan mayot. Hu faisen haf` ha dudulalag pot i uttimu biahe `nai hu rikonose, gagaige ha` i offisinan mayot gi saga\u00f1a. Achapagpag chaleg mame. Dios mihu! <\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Mana` katiye sairen (siren) un` tiuhu pot ma\u00f1u\u00f1ugon motosaikot sin tuhu\u00f1g. Tiha gana i birada ya umali\u00f1gke\u00f1g gi halom sakate. Kontodu antios yan yore`\u00f1a man-mali\u00f1gu.<\/p>\n<p>Finaisen ni polisia haf` na hana` spidi\u00f1g-gue`.<\/p>\n<p>Ineppe, \u201cKe lau haye hau tumagu` dumulalag-yu`?\u201d Dinanche! <\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Madispacha un` Chamorro kumu guatdian tra\u00f1ka antes gi entradan iya Magpi. Era tai fasilidat komun i lugat ya `nai ha nesessita tuminane` ha falague i halom tanu`.<\/p>\n<p>Gi hiniyo\u00f1g\u00f1a, estaba esta i ma`gas\u00f1a pelon. Finaisen ginen manugue`.<\/p>\n<p>Ileg\u00f1a, \u201cBullshit!\u201d Era ginen tuminane`. Madispacha!<\/p>\n<p>Makone` tatte dispues pot tiha tu\u00f1gu` fuminu` I\u00f1gles.<\/p>\n<p>Mafaisen haf` `nai na ha sa\u00f1gane amu bullshit.<\/p>\n<p>Ileg\u00f1a, \u201cAhe! Hu sa\u00f1gane na ginen masinegyu`. \u201d Dios mihu! <\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Guaha un` bihan mame ni sumen tu\u00f1gu` guihan iya Marianas. Ha tu\u00f1gu kau ginen Luta, Tinian pat Saipan i mafute` yan otru siha guihan sanhalom. Sin ditension hu faisen haf` taimanu tu\u00f1go`\u00f1a. Gaige gi sabot i guihan. Namatman! <\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Hu soda` un` hagas fuetsudu yan brabu na amiguhu. Pa`gu na biahe ma-utut esta deste mediu gi sanot\u00f1a pot inadite daibites. Ileg\u00f1a, \u201cAdahe hinemlo`mu sino ma-utut lokue` reda-mu\u201d. Ai na grasian ham guihe na oga`an gi hospitat. <\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Dispues, kakaghalom otru amiguhu mau`udai gi wheelchair sa` ti si\u00f1a esta mamokat. Era macha-utut dos sanot\u00f1a. Matachongyu` ya hu konsidera kau ayu futtunahu? Dios mihu, Iku! <\/p>\n<p>John DelRosario Jr. is a former publisher of the Saipan Tribune and a former secretary of the Department of Public Lands.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ha faisenyu` i amigo Magu haf` difirensia\u00f1a poble yan miserapble. Hu sa\u00f1gane na todu i&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[169],"class_list":["post-33053","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-opinion","tag-china"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33053","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33053"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33053\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33053"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=33053"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=33053"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}