{"id":35369,"date":"2014-05-13T14:20:41","date_gmt":"2014-05-13T04:20:41","guid":{"rendered":"http:\/\/www.saipantribune.com\/?p=35369"},"modified":"2014-05-13T14:20:41","modified_gmt":"2014-05-13T04:20:41","slug":"respetu-gi-disision-iya-saipan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/respetu-gi-disision-iya-saipan\/","title":{"rendered":"Respetu gi disision iya Saipan"},"content":{"rendered":"<p>\u2018Nai umentalu` Luta yan Tinian dumestrosia disision tautau Saipan pot casino, buente ti mahas\u00f1gon pot che`chu` pinalala gi hilu modun muron.<\/p>\n<p>I konstitusion iya Marianas hana` illigat casino soluke mabota ni tautau taimanu masusede Tinian yan Luta.<\/p>\n<p>I tautau Saipan ha ekspressia klaru haf` disposio\u00f1a gi este na asuntu. Ti hu agradese umentalu` i senadot Tinian yan Luta ya maplacha`e ditetminasion tautau Saipan ni pot dos besis ha disapprueba casino. Debu u guaha respetu gi este sumen sentidu na asuntu.<\/p>\n<p>Klaru na ti umentalu` Saipan `nai mabota gi dos islas para umana` halom industrian casino. Buente ti marepara na `nai maplacha`e asuntun Saipan kontodu siha mismu madestrosian maisa siha.<\/p>\n<p>Yangin ti konfotme hau haf` disposision tautau Saipan, mauleg un` rikonose hafa na chupa un` sosopla sa` mampos natata kinemprendemu direchun sudadanu! <\/p>\n<p><strong>Estague` yuhe na uchan<\/strong><\/p>\n<p>Kulan mesgu` \u00f1aihon lagohu `nai sige un` sumen na`mahala\u00f1g na sunidu madandan mientras hu gigimen i primet na pusuelon kafe un` oga`an.<\/p>\n<p>I kanta ilegleg\u00f1a \u201cEstague` Ayu Na Chata`an\u201d i tiha nana\u00f1gga i prohimu. Umafagcha` yan `nai umadespide yan nobia\u00f1a. Gi bandaghu, umatotpe yan mana` hanau un` che`luhu para chagu na hospitat pot seriosu na chetnot.<\/p>\n<p>Sige hu konsidera chetnot tautau-ta kontra i megai lokue` lumagnos siha ginen insurance hinemlo`. Haf` mohon para umasusede `an guaha fina` gotpe? Sin fondun familia `sino gobietnu siempre u fan na\u00f1gga. Makat na pinadese `nai seriosu mampos chetnot i mala\u00f1gu. <\/p>\n<p>Estague` un` probleman tautau-ta ni debi umasatba dibuenamente.<\/p>\n<p>Para mona megai u fan hinegse seriosu na chetnot. Poresu na mauleg in` adahen maisa hamyu sa` esta hu pokate ennau na katsada. Mauleg na hu fa` hayuhu manayuyot diariu gi Saina ya ha pipetyu` lamayot patte gi karerahu.<\/p>\n<p>Gi kada unu` siempre u fagcha`e lokue, \u201cEstague` Ayu Na Chata`an\u201d.<\/p>\n<p><strong>Gi katsadan linala`ta<\/strong><\/p>\n<p>Yangin man-sinsiyu ma-esgaihon mona planun adelantu para i tautau, siempre fitme ginachuchu\u00f1ge ennau ni sensian espirituat yan pinasensia gi asuntun linahyan.<\/p>\n<p>Lastima sa` masede che`chu` hambienteria gi sumen natata na areglun casino. Seguruyu` na tat ti fufugun manog na ora lau tiempun maipe.<\/p>\n<p>Mahas\u00f1gon man-lache gi hilu` trompison ti dinanche dimas mohon de u fan lache gi dinanche. Sotta ya siha u pinila` haf` sustansian i man-sa\u00f1gan.<\/p>\n<p>Mahas\u00f1gon ma-upus pattisipasion publiku kasi pot matu\u00f1gu` klaru na pot dos botasion i botadot Saipan ha punu` lai casino. Dispues, mafitma lai gi halom homhum! Dios mihu na insuttu gi intellihenten publiku!<\/p>\n<p>Ke na ti magahet na todu ini`ina ni atdau siempre u paguan mana`na` malumot? Finu` i Chinu, \u201c`An para un` fan hafot, pues guadog dos hoyu; unu para guiya, i otru para hagu\u201d. Lau ti u lache na i tatatte umasusede! <\/p>\n<p><strong>Sini\u00f1gon Hinimidde<\/strong><\/p>\n<p>Ha kone`yu` tatte haf` sensian hinimidde gi un` biha ni mafattu gi Ora Santa `an Dame\u00f1go dispues de man-hanau todu i tautau. Tanoresyu` guihe na tiempu `nai hu soda` este na amku`. <\/p>\n<p>Hana` fan \u00f1gi\u00f1ge`yu` dispues ileg\u00f1a, \u201cChamu e`esun nu guahu laihu pot atrasasauyu`. Este ha` chininahu ni todu mancha yan kulot aplacha` ya tiyahu na u guaha masa` pot trahihu\u201d. <\/p>\n<p>Ha pa\u00f1gun sensian yinea`se giya guahu sa` kulan parehu pinadesen mame. Era, kada pue\u00f1gen Noche Buena (pot kuattru a\u00f1os na tiempu) kumu tanores, ni unu limi`e matiteg chininahu sa` tinatampe ni magagun tanores. I Saina tumampe tatalo` mame gi bespiran komplia\u00f1os\u00f1a. Ha komprende haf` fina`pos famaguon mamoble.<\/p>\n<p>Man-hanau ham dispues para i gima` man-na`lagu kafe ya inna` chineneg sinetnen suni yan kamute antes de bai` fan deskansa. Tatfoi i didog na pineble lau ni unu maribaha minagof\u00f1a gi selebrasion Noche Buena! <\/p>\n<p>*  *  *<\/p>\n<p>Tat katsada gi linala` poble tihu pokate. Estague` na tadu\u00f1g halom tanu` diariu hu faposgue. Para todu mattiru, ti ma\u00f1akeyu` pot para u fa\u00f1aluda ni tiho\u00f1g i otru. Man-magof ham gi hilu` guinahan un` poblen guma`. Mit grasias para i ma\u00f1ainan mame ni kumonduse mona ha`anen mame gi halom sumen didog na chinatsaga.<\/p>\n<p>I para u kuentos pot pineble, chinatsaga yan diskriminasion, na ali`e` ham ya guahu bai` leksiona ennau na prohimuhu. Ginen ennauyu` mage na katsada ya tat inetnon basula yan aplacha` tihu `rempua.  <\/p>\n<p>Magahet lokue` na ni unabes `nai hu \u00f1ega suma\u00f1gan haf` direchoghu ya mauleg na gaige i sinantusan na nanahu ni umataha listun sikoshu. Gi hilu` pinasensian, hinimidde yan esperansa `nai siempre un` soda` ginefsagamu. Kasse hagas hayuhu respondot sa` makat unna` famatkiluyu` gi direchoghu. Dispues haf` si\u00f1a muna` atlibes i minagahet? Si Iku.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u2018Nai umentalu` Luta yan Tinian dumestrosia disision tautau Saipan pot casino, buente ti mahas\u00f1gon pot&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-35369","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-opinion"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35369","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=35369"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35369\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=35369"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=35369"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=35369"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}