{"id":40198,"date":"2014-07-01T04:00:30","date_gmt":"2014-06-30T18:00:30","guid":{"rendered":"http:\/\/www.saipantribune.com\/?p=40198"},"modified":"2014-07-01T04:00:30","modified_gmt":"2014-06-30T18:00:30","slug":"ekun-gatbu-na-bos-gi-chagu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/ekun-gatbu-na-bos-gi-chagu\/","title":{"rendered":"Ekun gatbu na bos gi chagu`"},"content":{"rendered":"<p>Esta na`mahala\u00f1g ekun bonitan bos palao`an ni sessu hu dandan an` mama\u00f1gge`yu`. Kulan mohon gaige chagu` lugat gi la\u00f1get.  I ekun bos\u00f1a kinilili` ni ma\u00f1glu` esta i halom mapagahes paraisu. <\/p>\n<p>I kanta pot un` bonitan bos, finapos tautau yan regalun niyog. Kikini` i tres sunidu ni inakompapa\u00f1ia suabe na piano, ukulele, gitala yan cheflan napu.<\/p>\n<p>Suabe ya hana` kakatma hinasoghu. Gaige ha` lokue` gi santatte `an hu tucha nobenahu St. Jude kada oga`an. Ha utut todu otru estotbu gi oriya. Sige pa`gu hu tuge` i primet na attikulu para usun gaseta guine na pahina.<\/p>\n<p>Dispues hu taitai gaseta siha gi internet entalu` New York, LA, Asia, Uropa, Japon, Filipinas, yan otru lugat siha. I seriosu hu kopia ya hu ta`lun tumaitai dispues.<\/p>\n<p>Megai lokue` na asuntun areglon federat sessu hu akanteha pot rason na gi uttimu ala kuenta lai ni todu debi u tinatiye. Tai bali i rumepresesenta hit giya Washington.<\/p>\n<p>I suabe yan gatbu na sunidu guaha `nai chinema` a`ga\u00f1g na bi\u00f1gbi\u00f1g gi tala\u00f1gahu. Hu komprende ayu na se\u00f1at kontodu katen guali`eg gi kisame. Sige pa`gu lumauya hinasoghu. Gof ha`an yan fresko na guinaifen ma\u00f1glu`. <\/p>\n<p>Bes enkuando, megai `nai hu kuestionan maisayu` kau guaha mensahe gi ayu na ekun bos i sessu hu dandan `an oga`an yan pue\u00f1ge? Kada ratu doku` este na kuestion pot guaha `nai ha gacha`yu` triste lau ti si\u00f1a hu pega kalulothu haf` i asuntu. <\/p>\n<p>Hu sottan \u00f1aihon ya sigeyu` ta`lu ma\u00f1gge`. Silensiu, man-gagau-yu` bendision-hu gi Nanalibreta pot siakassu haf` na mattiru para u fatoigue-yu`. Lau megai\u00f1a besis na tinatitiye suette tumalag halom giya hame.<\/p>\n<p><strong>Inadi\u00f1gan man-menhalom<\/strong><\/p>\n<p>Namagof na inetnon hu fagcha`e gi alacha gi entalu` man-menhalom yan edukau na tautau-ta. Gi mas man-sustansiau na asuntu kada unu suma\u00f1gan klaru kinemprende\u00f1a. Diberas sumen na ma`aggem i inadi\u00f1gan asuntu siha gi hilu` edukau na konbetsasion. Esta hu domu` un` bandan iluhu kau magahet ayu na dina\u00f1a`.<\/p>\n<p>Man-satton pot inadahen dididi` na monedan iya Marianas. I tres lugat mas man-presisu fondu tat kumu i hospitat, edukasion yan pas gi komunida. Todu otru patte u fan ma-utut sin ditension piot ya taya` kabales na setbisiu machochogue para i tautau siha. Konfotmeyu` na dispues de este i tres na asuntu, u fan maribaha amanu i si\u00f1a fondun otru siha depattamentu yan ahensia.<\/p>\n<p>Maseha mabatbaruruye i asuntu, fan manho\u00f1gge na kara` esta i kahan iya Marianas. Ti bai matman `an guaha ma-utut sueddu pot este na chinatsaga. Na kilulog i asuntu gi hinassomu lau prepara hau para `an u fattu otru munton chinatsaga. Mattu gi chatsaga i tanu` na biahe. Esta titi\u00f1gti\u00f1g gi matan katkuet kilisyanu.<\/p>\n<p><strong>Konbetsasion<\/strong><\/p>\n<p>Ha bisitayu` i amigo Pu\u00f1ut guine gi alacha. Esta fumofofu ni binibu\u00f1a pot chinatsagan i tanu`. Hu apagat na una` pasensiague` hombre maseha haye ta atan na tat ti chumichichi`. Magahet na te`ug na biahen ha`ilas!<\/p>\n<p>Ileleg\u00f1a si Tumates na mampos guaguan presiun nesessidat familia siha. Kada ha birague` kahulu` i apas kandet, ne\u00f1kanu`, gaselina, yan lokue apas insurance hinemlu`. \u201cKe lau haf` adai bidan niniha i mansabiun i hegsu` I Deni`?\u201d<\/p>\n<p>Sige chaka chaleg\u00f1a `nai hu mente na manlolosus i los prohimos sa` masoppla ta`lu i kaddun to`la\u00f1g  guaka ya nina` fan achigu`. Gigon tinagam ni mane\u00f1ghe\u00f1g offisina mas a`ga\u00f1g i \u00f1gof\u00f1gof babue yan fofun toru. Kontodu puntan lamasa siha sige man-bailan chaole!<\/p>\n<p>Ha fueguyu`, \u201cDalai `ste!\u201d Ha totche, \u201cMan-kabron lau kasse pot sueddon $90-mit gi sakan na no siakassu ni chinatsagan linala` publiku\u201d. Hu apagat lokue` na man-tautau i man-ma`gas ya lamegai ti man-si\u00f1a che`chu` linahyan lau man-atrebisau.<\/p>\n<p>`Nai ha kaikaigue` para u hanau, sige chumaleg tuyan, \u201cAi, Iku, lastima ayu na palabra i \u2018paraisu\u2019 ya sasalaguan `nai man-mapega i tautau-ta\u201d. Dinanche fino`\u00f1a lau tihu petsige. <\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Sige dos taraketiyun numa\u00f1gu gi halom laguna umesuette guihan dikiki`. Dispues de masuette mamaisen i unu, \u201cHafa Paraisu?\u201d Ineppe, \u201cI hanom `nai numana\u00f1gu hit\u201d. Ti konfotme i gacho\u00f1g\u00f1a. \u201cPare, sin este na hanom sen matai hit na dos piot ya ma`te ya atrasau hit huyu\u00f1g gi sagua`\u201d. <\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Ileg\u00f1a un` prohimu na malalagu-gue` para offisinan publiku. Ineppe ni un` biha, \u201cMauleg\u00f1a un` kute na u fa`um sanotmu ni bata` bola\u201d. Dios mihu! <\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Hu faisen maisayu` lokue`, \u201cHafa dichu paraisun natibu?\u201d I ma\u00f1ge` na tradision tanu`, dina\u00f1a familia gi halom katma yan ira, inapinitiye halom hita mismu kontodu abiu ginagau gi Nanalibreta ayudu. Tai atparehu linala-ta guine siha na islas i O`Perlas iya Pasifiku. Megai lugat hu fatoigue ya taya` diberas mas gatbu ke este siha na islas. Si Iku.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Esta na`mahala\u00f1g ekun bonitan bos palao`an ni sessu hu dandan an` mama\u00f1gge`yu`. Kulan mohon gaige&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[171,313],"class_list":["post-40198","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-opinion","tag-asia","tag-new-york"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40198","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=40198"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40198\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=40198"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=40198"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=40198"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}