{"id":44755,"date":"1998-12-10T00:00:00","date_gmt":"1998-12-10T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/93d1b636-1dfb-11e4-aedf-250bc8c9958e"},"modified":"1998-12-10T00:00:00","modified_gmt":"1998-12-10T00:00:00","slug":"93d1b647-1dfb-11e4-aedf-250bc8c9958e","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/93d1b647-1dfb-11e4-aedf-250bc8c9958e\/","title":{"rendered":"Nachatsaga na dibin publiko"},"content":{"rendered":"<p>Makatkukula na mas ke $53 miyon na dibin publiko guaha, ya si\u00f1a ha` kahulo` este na totat esta $100 miyon, yangin manhalom todos kobransa deste 1995 na sakan.<\/p>\n<p>Sumen nachatsaga este na notisia gi halom rimulinon fotte na sagon ekonomia ni inaminasa nu i mafananaan` Asian Crisis.  Mas menos kampo para u kalamten i gobietno gi tetehnan na rinikohen kontribusion tax para u asegura kabales na setbision publiko.<\/p>\n<p>I makatkukula para umarikohe ennao i $13 miyon para pago na sakan.  Makat na kontrario sa` fafatta $40 miyon estake si\u00f1a la\u00f1ahlala\u00f1g apas obligasion gobietnota.<\/p>\n<p>Pot este na rason na debi u guaha satton na inatu\u00f1go` gi entalo` kabayeros siha haf` taimano `nai si\u00f1a protehe i tetehnan na guinahata pot no u lotgun mas i didog na podu\u00f1g rinikohen kontribusion tax.<\/p>\n<p>Este na mattiempo `nai ta ekspepekta manma`gasta na u guaha antao na hinasso gi disposision asunton linahyan espesiatmente pot chafleg ekonomian Marianas.  I asunto seriosu ya yangin dididi` mu\u00f1ero hao osino chatkomprende hao nu i asunto, taya` binaba\u00f1a un` famaisen para un` mana` komprende.<\/p>\n<p>Oppan dimasiao na podu\u00f1g mampos i bisnis gi bandan industrian turista.  Solu industria ni sumustetene kahan Marianas pago i industrian garment osino magago.  Maseha mayot patte gi ekonomia sige manbasnag, figu` i kontribusio\u00f1a $30 miyon gi sakan.  Ti sumasaonao i otro siha bisnis ni manma-establese para u suppotta este na industria.  Mas ke 3,000 na familia manbenefifisia ginen chochu` ni fina\u00f1agon este na industria.<\/p>\n<p>Kuestion siha:  Kao justisia yan kombene na para ta puno` este na industria sa` guaha ti gumuaiya fasun `nos kuantos mandue\u00f1on fakteria guine?  Kao lehitimo na para ta sakrifisia linala` taotaota sa` guaha gi offisiales federat (Interior) ti fabot sa` mampos antao kinalamten este na industria guine?  Ke lao haye in` represesenta gi kuetpon lehislatura?<\/p>\n<p>Hamyo ha` se\u00f1ores yan se\u00f1oras para in` fan mannae` kuenta gi manatatte `nos pot hafa in` petsige pago, lao hafa ti in` chegue ni ginagagao nu i kliman ekonomia.  Debi inna` ancho hinasson miyo sa` i asunto pot ekonomia.  Saonao man-ayuda sa` pago `nai manesessita i sano yan antao na hinassomo.  Si Yuus Maase` yan ghilisow!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Makatkukula na mas ke $53 miyon na dibin publiko guaha, ya si\u00f1a ha` kahulo` este na totat esta $100 miyon, yangin manhalom todos kobransa deste 1995 na sakan.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-44755","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-local-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44755","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=44755"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44755\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=44755"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=44755"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=44755"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}