{"id":48641,"date":"1999-11-02T00:00:00","date_gmt":"1999-11-02T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/951734d3-1dfb-11e4-aedf-250bc8c9958e"},"modified":"1999-11-02T00:00:00","modified_gmt":"1999-11-02T00:00:00","slug":"951734e7-1dfb-11e4-aedf-250bc8c9958e","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/951734e7-1dfb-11e4-aedf-250bc8c9958e\/","title":{"rendered":"Asunton bineno giya Tanapag"},"content":{"rendered":"<p>Nigap na haane makonduktan responso yan misa gi Gima` Yuus Santa Remedio pot guaha chinatsaga gi simienteyon Tanapag pot bineno.  Lao anog na maseha guaha piniligro pot PCB, ni uno sumeha gi ma-areglan seputturan familia siha.  Ti hu komprende i areglo pago dispues de 30 a\u00f1os deste ke taotao Tanapag ha intetero matai niha guihe na lugat.  Hafa na ti deste primet biahe `nai masoda` ennao na bineno ti manae` animo pot para umana` gasgas i lugat?<br \/>\n****<\/p>\n<p>I asunto debi uma-inbestiga ni kinihuton i tumu\u00f1go` hafa na chinatsaga manhuhuyo\u00f1g ginen este na bineno ni pinelon i Navy.  Hu gagagao na ennao na inbestigasion debi u saonao inebaluan hanom Tanapag ni gaige gi menan hagas dump i Navy.  Malagoyo` na u guaha klaro na estudio kao enfin hagas imbeninao i hanom ni mau`usa nu i taotaota guennao na so\u00f1gso\u00f1g.<\/p>\n<p>I rason na hu insisiste kabales na inbestigasion sa` mampos megai manmatai taotaota deste 20 a\u00f1os malofan ginen chetnot todo klasen kanset.  Debi umaguadog hafa sinahguan niniha ayo siha na kantaro i manmayute` gi dump Tanapag.  Yangin mosoda` na bineno, kao machuda` ya hana` imbeninao i hanom so\u00f1gso\u00f1g?<\/p>\n<p>Yangin klaro masoda` na guaha bineno gi hanom Tanapag, pues debi umakonfitma relasion\u00f1a i manmatai pot kanset ya u fan ma-ayuda i los prohimos sa` timinalago` niha na u fan mapuno` silensio ginen diskuidon i Navy.<br \/>\n****<\/p>\n<p>Humanao-yo` para i simienteyon Sususpe para bai` nagasgas seputtura.  Mampos bula fina` kolat gi oriyan naftan siha na kanaha` ti mattoyo` halom gi naftan in familia.  Mafatto gi hinasogho un` kuestion:  Hafa ya guaha metgot na iran linao gi oran responso ya presiso na todo u fan malago.  Diberas man-apalopu` hit ya ni uno matto guato gi karetanna.  Dios miho!<br \/>\n****<\/p>\n<p>Lao maseha guaha ennao na fina` chinatsaga, komprendiyon i animon familia siha umadotna i petmanente na sagan nana yan tata.  Un` lugat ni ta areregla antes de selebrasion Haanen Ma\u00f1antos (All Saints Day).  Deste mas chatsaga esta i mas fuetsudo sumasaonao sa` malago` matufo\u00f1g gi dipotsihe checho` familia.<br \/>\n****<\/p>\n<p>I naftan nana yan tata un` lugat gi haanita `nai todo minalaet` yan inadisgusto gi entalo` ma\u00f1elo mapla` sin finiho`.  Mampos hana` fan humimidde hit `an matto gi korasonta i manfitme siha na finanaguen i dos amko ni kinakatso `nai ha echa hit manmames siha na konkari\u00f1o.  Esta ti faho\u00f1gge fuetsan ennao na naftan ni guaha `nai ha tucha lago` hinimidde ni mimilalag papa` kulan sadog.  Estague` sustansia\u00f1a i naftan nana yan tata `nai matalon mapa\u00f1gon i sensian hinimidde gi entalo` famaguon niha.<br \/>\n****<\/p>\n<p>Tatnai hu komprende sustansian naftan nana yan tata estake ha di\u00f1go ham.  Komo guaho mas amko`, sesso ha gacha`yo` indukto `nai masa\u00f1ganeyo` na umadisgusto gi fulano yan fulana.  Hu chage muna` afamauleg i dos lao ni uno malago` mannae` kampo para u guaha inakomprende.  `Nai esta ti hu hulat, malag i naftan i dos amko`yo` ya hu kuentuse na siha u bisita i dos aguaguat puede guaha hinimidde yan umababa tatte i chalan inagoflie` ni mama`ya` gi hilo` sensian utguyo.  Dios miho!<br \/>\n****<\/p>\n<p>Dos sake duro umapatte nu i sinaken niha pugua` gi bisino.  Lao guaha lokue` mofo`na dos sake gi halom simienteyo duro lokue` umapatte nu i sinaken niha pugua`:  &#8220;Hago uno, guaho uno, pago ayo i dos guihe huyo\u00f1g, ta patten dos lokue`&#8221;.  `Nai mahu\u00f1gog este, ileg\u00f1a uno &#8220;Lapekaras pare sa` uma`apatte i Saina yan satanas nu hita.&#8221;  A` Saina!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nigap na haane makonduktan responso yan misa gi Gima` Yuus Santa Remedio pot guaha chinatsaga gi simienteyon Tanapag pot bineno.  Lao anog na maseha guaha piniligro pot PCB, ni uno sumeha gi ma-areglan seputturan familia siha.  Ti hu komprende i areglo pago dispues de 30 a\u00f1os deste ke taotao Tanapag ha intetero matai niha guihe na lugat.  Hafa na ti deste primet biahe `nai masoda` ennao na bineno ti manae` animo pot para umana` gasgas i lugat?<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-48641","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-local-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48641","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=48641"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48641\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=48641"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=48641"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=48641"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}