{"id":51507,"date":"2000-05-12T00:00:00","date_gmt":"2000-05-12T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/95cf48a5-1dfb-11e4-aedf-250bc8c9958e"},"modified":"2000-05-12T00:00:00","modified_gmt":"2000-05-12T00:00:00","slug":"95cf48b9-1dfb-11e4-aedf-250bc8c9958e","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/95cf48b9-1dfb-11e4-aedf-250bc8c9958e\/","title":{"rendered":"Si Nana Gi Familia"},"content":{"rendered":"<p>Ileg\u00f1a i man-amko`: &#8220;Si tata humatsa i gima, lao si nana i muna` fitme ennao na haligen guma&#8221;.  Este na fino` man-amko` sumen magahet sa` taya` mas mes\u00f1gog gi halom mattiro soluke i fiet na nanan guma`.<\/p>\n<p>Gi halom pagyo yan katma, fitme tumacho gi fihon asagua\u00f1a para u ayuda gi todo kinalamten pot adelanton linala` familian niha.  Guiya este na petsona i sesso ha mattitgue` pot famaguon\u00f1a. Guiya i fitme yan pasifiko na pisun familia ni rumikokohe sesso i tropa.<\/p>\n<p>Buente ti todos hit rumepara na si nana ti petmanente gi linala` familia. Siempre un` dia u amko`, yayas yan lokue` uma-aga\u00f1g para i tai hinekog na deskanso\u00f1a. Ha ho\u00f1ga\u00f1g hit `nai matai sa` ta popolu na petmanente gi halom familiata.<\/p>\n<p>Este na palaoan sesso manayuyot gi silensio na patte gi hinasso\u00f1a para ayo siha na famaguo\u00f1a i man-diskuidao.  Maseha chumachaleg, lao mampos triste koraso\u00f1a kada ha hasso hafa mamamaila` para ennao siha na fina\u00f1agu\u00f1a.  Ha tu\u00f1go` haye para u libiano yan chatsaga. Sesso ha apagat ayo siha i sesso dumeskuida siha.<\/p>\n<p>Gi oran chinatsata, sesso ta espiha si nana pot ayudo. Gi oran trinisteta, gaige apaga`\u00f1a `nai man-apo` hit pot konsuelo. Ha dimemoria haye sesson gai chinatsaga. Ginen este, silensio muna` sah\u00f1ge fina` nesessidat para ninai\u00f1a `an matto manbisita ennao na patgo\u00f1a.<\/p>\n<p>Taigue esta si Nana<\/p>\n<p>Un` chetluho, bastara ke guiya mas patgon, mampos inestra\u00f1a sa` man-a\u00f1gogho gi as nanan mame.  `Nai matai si nanan mame, esta tutuho` lago\u00f1a sa` ti ha ho\u00f1ge na para umadi\u00f1go gi santatte.<\/p>\n<p>Manguife un` chatagmag na humanaogue man-lupog hanom gi bisino `nai ha soda` guato gi nanan mame.  Sina\u00f1gane na para u inayuda chumule` i hanom tatte giya siha. Ileg\u00f1a &#8220;Polu na\u00f1g sa huna` si\u00f1a ha` chumogue&#8221;. Lao ha insiste si nanan mame man-ayuda maseha keke`yao.<\/p>\n<p>`Nai sige guato gi ege\u00f1g chalan, gaige si nanan mame gi santatte ha ususune umuma i dos si\u00f1ko galon na sagan hanom. Pot para u asegura na mauleg ha` si nanan mame, ha birague` para u sa\u00f1gane na u polu papa` i dos si\u00f1ko galon hanom.<\/p>\n<p>I dos galon ha` estaba gi hilo` odda`.  Taigue si nanan mame!<\/p>\n<p>Ha faisenyo` i chetluho hafa sustansia\u00f1a i guinifi\u00f1a.  Hu sa\u00f1gane na buente binisita as nanan mame para u sina\u00f1gane na u tacho gi dos ade\u00f1g\u00f1a sa` taigue-gue` esta para `an chafleg kinalamte\u00f1a.  Magahet na kontodo guaho hana` tutuho` lago`ho sa` dispues `nai hu aksepta na hu\u00f1gan taigue esta si nanan mame.<\/p>\n<p>****<\/p>\n<p>Un` amigaho lokue`, humanao tatte Manila sa` sen mala\u00f1go si nana\u00f1a. Gigon tumalag halom gi hospitat, ayo uttimo suspiros\u00f1a i defunta i ha mantene fitme i kalulot haga\u00f1a. Sige tuho` papa` lago\u00f1a kontodo i amigaho. Matai dispues de 30 minutos.<\/p>\n<p>`Nai ha birague` tatte Saipan, ma\u00f1ge` pot biahi\u00f1a tatte gi tano` niha. Kada humanao bumakasion, gaige siempre si nana\u00f1a gi plasan batkon aire para u tinagam. Ni achogha halom mit na taotao, libiano ha lie` matan likido na fasun nana\u00f1a. Ha togtog ya hanae` agradesimiento pot finato\u00f1a.<\/p>\n<p>Hu lie` gi un` banda gi primet pue\u00f1ge deste ke matto na tutuho` lago\u00f1a.  Humyo\u00f1gyo` kadu` para baiho na setbe i kemon pot para u lagnos huyo\u00f1g i ha guguot` na makat sentimento gi koraso\u00f1a.  Gi sigiente dia hu taitai tinege`\u00f1a pot uttimo biahi\u00f1a tatte giya siha.<\/p>\n<p>Ha diskute disisio\u00f1a kumarera para otro lugat dispues de monhayangue` machochu Saipan.  Pinilogho na pot malago` mas mauleg na ekspirensia tat komo otro gaseta giya America. Lao era ha komprende na deste pago mona esta taigue ayo na petsona i fiet tumatagamgue` gi plasan batkon aire.<\/p>\n<p>Ileg\u00f1a &#8220;Matto i tiempo `nai debi baiho tacho namaisa. Taigue esta si nanaho&#8221;. Hu tu\u00f1go kabales na tumata\u00f1ges silensio halom koraso\u00f1a i amigaho ya magofyo` tumayuyute gi hafa planu\u00f1a gi karera\u00f1a mona.<\/p>\n<p>Haanen Man-Nana na Dame\u00f1go<\/p>\n<p>Pago na Dame\u00f1go i Haanen Man-Nana.  Na`magof si nanan miyo ya innae` agradesimiento pot todo sakrifisio\u00f1a deste haanen `nai manmafa\u00f1ago hamyo. Ha mirese i onru yan attension pago `nai lalala` ti `nai esta ha di\u00f1go hit.<\/p>\n<p>Nae` ni espesiat na attension ya in` sa\u00f1gane nu i guinaiyan miyo ginen i korason miyo yan Si Yuus Maase` pot todo i konkari\u00f1o maseha guaha `nai finagchae` triste lokue si nana. Ginen hame guine gi Saipan Tribune &#8220;Felis na Haanen Man-Nana&#8221; ya i Saina in` fan ninae` mas hinemlo` yan fuetsa gi kareran miyo mona. Congratulations!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ileg\u00f1a i man-amko`: &#8220;Si tata humatsa i gima, lao si nana i muna` fitme ennao na haligen guma&#8221;.  Este na fino` man-amko` sumen magahet sa` taya` mas mes\u00f1gog gi halom mattiro soluke i fiet na nanan guma`.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-51507","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-local-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51507","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=51507"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51507\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=51507"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=51507"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=51507"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}