{"id":54884,"date":"2000-11-28T00:00:00","date_gmt":"2000-11-28T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/965c9023-1dfb-11e4-aedf-250bc8c9958e"},"modified":"2000-11-28T00:00:00","modified_gmt":"2000-11-28T00:00:00","slug":"965c9037-1dfb-11e4-aedf-250bc8c9958e","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/965c9037-1dfb-11e4-aedf-250bc8c9958e\/","title":{"rendered":"Primera kuestion pot sueddo"},"content":{"rendered":"<p>Sesso hu hu\u00f1gog ma-mente asunto sueddo `nai matto papa` i kuestion: Haye si\u00f1a luma`la` gi $3.05 gi ora na sueddo?  I ineppegho, &#8220;Ni uno, lao ti este i propio kuestion&#8221;.<\/p>\n<p>I dicho kuestion ni debi u faisen maisague` i taotao:  Hafa kualifikasion hu `nai si\u00f1a hu gana mas ke minimum wage ($3.05 gi ora)?<\/p>\n<p>Mauleg ta komprende hafa sustansia\u00f1a este i minimum wage.  I mase\u00f1ala na sueddo para ayo siha na empleao i mantai kualifikasion ya pago para u chachage man-machochu`.  Estague` sustansia\u00f1a i sesso ta diskute pot minimum wage.<\/p>\n<p>I mas propio lokue` na kuestion ni debi un` faisen maisa hao pot eskaleran eskuelamo:  Amano chi\u00f1a uttimo `nai umeskuela hao yan kao enfin unna` fonhayan maseha high school?  Yangin i ineppemo &#8220;ahe`&#8221;, pues esta giya hago sa` i asunto petsonat `nai hago mismo lumamen maisa hao.<\/p>\n<p>Uniko remedio i para un` bira hao tatte umeskuela osino hagas hao fafachochu` `nai dispues guaha eksperiensiamo gi maseha hafa na offisio.  `Nai ni este na patte seru guinahamo, baiho soyu` hao na un` bira hao tatte umeskuela maseha pot para un` gana settifikon high school para tutuhonmo.<\/p>\n<p>Pago, i taotao ni umeskuela ti materiat para guiya este i asunton minimum wage sa` guaha nina` si\u00f1a\u00f1a sa` tatkilo` umeskuela\u00f1a.  Atan kabales ayo siha i manmagradua gi koleho kao guaha gumagana $3.05 gi ora?  Tatnai hu hu\u00f1gog na uma-aguaguat un` magradua gi koleho pot para uma-apase $3.05 gi ora.  Pot umeskuela i prohimo(ma) na mas guaguan sueddo\u00f1a sa` ha sakrifisiague` gi tutuhon.<\/p>\n<p>Komprendiyon i mana` bulacho talo i asunto sa` mamamaila` i tiempon eleksion.  Kada kabayero (fitme pat ti fitme gi dos ade\u00f1g\u00f1a) sesso hafa` fa`gas pachot\u00f1a asunton minimum wage.  Kalan mohon i manesessita na kantida u fatto ginen i betsan ma\u00f1ainan niha osino bisnis familia.<\/p>\n<p>Malago`yo` lumie` amano `nai para umachule` miyon pot miyon na salape` para subridan sueddo.  Yangin para ta puno` i komunidat bisnis gi hilo` mas tax `nai mampos chafleg kinalamten niha na tiempo, uttimo\u00f1a ma\u00f1aonao hit gi filan kanton chalan giya Chalan Laulau pot para ta fan manbende aplug manha yan latan setbesa.<\/p>\n<p>Gi otro biahe `nai para un` kuentos pot sueddo, bira halom giya hago mismo i kuestion ya un` akompara yan hafa guinahamo gi bandan kualifikasion.  Pot uttimo, ni un` biahe `nai hulie` uchan salape` ginen i asut na mapagahes Marianas deste haanen mafa\u00f1aguho esta pago na tiempo.<\/p>\n<p>Yangin malago` hao guaguan na sueddo, pues na` seguro na gai kualifikasion hao para i un` guiguife na na pottanmoneda.  Mu\u00f1ga mafa` bisiu i para un` sogne entero Marianas pot petsonat na diskuidumo.  Ti isao i pumalo na tai kualifikasion hao. Dimas de sige un` chalegua` sekosmo, dinanche\u00f1a yangin un` bira hao tatte umeskuela pot para satbasionmo.<\/p>\n<p>I sueddon kada empleao todo i tiempo mofo`na i konsiderasion hafa kualifikasionmo.  Hago i asunto, ti sueddo sa` yangin un` sakrifisia hao, pues sobla de un` ma-apase guaguan segun i ginagagao.  Yangin chatseguro hao, pues baiho talo sumoyu` hao na un` bira hao tatte umeskuela.  Solu chalan `nai si\u00f1a un` adelanta hao gi un` offisio yan i un` planenea na lina`la familia. Si Yuus Maase` yan ghilisow!<\/p>\n<p>Strictly a personal view. John S. DelRosario Jr. is publisher of Saipan Tribune.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sesso hu hu\u00f1gog ma-mente asunto sueddo `nai matto papa` i kuestion: Haye si\u00f1a luma`la` gi $3.05 gi ora na sueddo?  I ineppegho, &#8220;Ni uno, lao ti este i propio kuestion&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-54884","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-local-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54884","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=54884"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54884\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=54884"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=54884"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=54884"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}