{"id":55880,"date":"2001-01-30T00:00:00","date_gmt":"2001-01-30T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/96ae8273-1dfb-11e4-aedf-250bc8c9958e"},"modified":"2001-01-30T00:00:00","modified_gmt":"2001-01-30T00:00:00","slug":"96ae8287-1dfb-11e4-aedf-250bc8c9958e","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/96ae8287-1dfb-11e4-aedf-250bc8c9958e\/","title":{"rendered":"Dinisehan Ma\u00f1eluta"},"content":{"rendered":"<p>Todo taotao, maseha mano `nai gaige, mafatto da\u00f1kulo na diniseha para u birague` tatte guihe na lugat `nai mafa\u00f1ago-gue`.<\/p>\n<p>Kao mauleg offisio\u00f1a osino bisnes\u00f1a gi maseha mano na tano`, todo i tiempo gaige ha` ayo na diniseha i para u birague` tatte gi lugat\u00f1a.<\/p>\n<p>Hombre i galago `an para u matai, siempre i ilu\u00f1a ha fafana` ayo na direksion `nai mafa\u00f1ago-gue`.  Kuando menos i taotao ni gai si\u00f1iente pot ayo na lugat `nai ha tutuhon haani\u00f1a `nai patgon.<\/p>\n<p>\u2022 \u2022 \u2022 \u2022<\/p>\n<p>Hu mente este na asunto pot i apmam na dinisehan taotaota ginen sankatan siha na islas bumira siha tatte gi tano` niha.<\/p>\n<p>Hu\u00f1gan, guaha chinatsaga pot pagpag botkan.  Lao, achogha` lokue` ta rikonese sin ditension, iya Hawaii (Big Island) `nai gaige i mas da\u00f1kulo na botkan gi entero Estadon Hawaii.<\/p>\n<p>Ti chinema` i para u fa\u00f1aga i taotao sa` makomprende na patte gi haanen niha i pagpag botkan.  Hu lie` `nai machuda` kalan finalagon hanom i guafe ginen Mt. Mauna Kea.<\/p>\n<p>Solu ti sine\u00f1ge un` Gima` Yuus gi kanton tase.  Esta na matman `an un` konsidera haf` taimano na todo oriya\u00f1a ayo na fasilidat kimason.  Lao i Gima` Yuus ti pinacha.  Ma-mueba dispues ayo na butto ya mapega gi nuebo na so\u00f1gso\u00f1g.<\/p>\n<p>\u2022 \u2022 \u2022 \u2022<\/p>\n<p>I taotao sankatan siha na islas lokue` matu\u00f1go` hafa naturat\u00f1a i tano` niha.  Ginen ennao, todo i tiempo man-listo para u fan malago para i fina` liya\u00f1g yangin u fan finatoigue iran botkan.<\/p>\n<p>Hafa ma-aliligao nu este siha na ma\u00f1eluta?<\/p>\n<p>I se\u00f1gse\u00f1g `nai man-mafa\u00f1ago siha yan i pas yan trankilida ni tai akomparasion.  Esta pago sige ha` madiskute este na asunto.  Mauleg u makontinua este na pinetsige.  Tanae` kampo i mayot pot para u asegura na sumaonao ennao siha na islas gi mapegan fasilidat eskuela yan dikiki` na fina` hospitat.<\/p>\n<p>\u2022 \u2022 \u2022 \u2022<\/p>\n<p>Kontodo guaha da\u00f1kulo guinifiho lumie` ennao siha na islas.  Sesso de hu hu\u00f1gog na i kliman iya Pagan pareho yan Hawaii.  Buente pot pareho gi mapa sagan niha na guaha sumen mauleg i kliman ayo na tano`.<\/p>\n<p>Lamayot patte na sesso hu guife iya Pagan pot megai man-bonito siha na estoria hine\u00f1gogho deste ke patgonyo`.  Mampos antes sesen magofyo` `an hu hu\u00f1gog na matto i batko ginen isla.<\/p>\n<p>Man-animosu na taotaogue man-mano`su` niyog.  Ma-tala`, dispues makostate ya mapega gi un` banda esta i finatton batko.  `Nai matto i batko, kada familia ha uma kestat niha sine`su` ya sige papa` gi kanton tase.<\/p>\n<p>\u2022 \u2022 \u2022 \u2022<\/p>\n<p>Hu\u00f1gan, guaha fina` lateria machuchule` hulo` kada mes.  Los dimas, todo ne\u00f1kano` niha fresko na guihan, katne yan kinene` fanihe, ayuyu yan otro siha na paluma.  Dispues, man-fafacho`chu` ya sige man-mananom para ne\u00f1kano` familia.<\/p>\n<p>Gi minachom atdao, guaha humanao kumasadules tano` osino tase.  I pumalo man-da\u00f1a` gi halom komunidat ya man-adi\u00f1gan pot grasia siha guihe na haane.  Bula mantension para familia ya solu para u famadese i ti macho`chu`.<\/p>\n<p>Talo, pago i tiempo `nai si\u00f1a u guaha mafotman fotmat na planon para ta sede i ma\u00f1eluta bumira siha tatte gi hagas lugat niha.  Si Yuus Maase` yan ghilisow!<\/p>\n<p>Strictly a personal view. John S. DelRosario Jr. is publisher of Saipan Tribune.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Todo taotao, maseha mano `nai gaige, mafatto da\u00f1kulo na diniseha para u birague` tatte guihe na lugat `nai mafa\u00f1ago-gue`.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-55880","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-local-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55880","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=55880"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55880\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=55880"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=55880"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=55880"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}