{"id":681,"date":"2012-01-09T03:10:54","date_gmt":"2012-01-09T03:10:54","guid":{"rendered":"http:\/\/newspaper.ctsi-logistics.com\/?p=681"},"modified":"2012-01-09T03:10:54","modified_gmt":"2012-01-09T03:10:54","slug":"lachuk-flores-gi-hatdin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/lachuk-flores-gi-hatdin\/","title":{"rendered":"Lachuk flores gi hatdin"},"content":{"rendered":"<div>By John S. DelRosario Jr.<br \/>\nContributing Author<\/div>\n<p>Estaba gi hatdin korasonhu man-gatbon flores siha. Kada ohas man-i\u2019ina ma\u2019lag kulan isa gi la\u00f1get ni inadotna ni difirientes kulot siha. Hana\u2019 ma\u2019agim-yu\u2019 sa\u2019 guiya este siha na flores i \u00f1etu yan \u00f1eta ni para u kinatga mona hafa esta hu tutuhon.<\/p>\n<p>Kada unu difirensiau mataga\u2019\u00f1a \u2019sino sensia\u00f1a. Guaha pasensia, malama\u00f1a, finu, bastus, areglau, disareglau, menhalom, hasupag, humidde, banidosu, mefnu\u2019, fatkilu, kalagtos, malagtos yan otru siha ma\u00f1a. Hu lie\u2019 hayeyu\u2019 umosge lau machalapon gi entre siha.<\/p>\n<p>Guaha un\u2019 lahihu sen finu deste trahi\u00f1a esta halom gi usun ba\u00f1u. Ni habun ni ha nasesetbe ti si\u00f1a mapacha. \u2019An humanau para eskuela, ha chuchule un\u2019 pat meyas para tulaika \u2019an masahalom ade\u00f1g\u00f1a. Kontodu brochas nifen ha pega gi katpeta\u00f1a.<\/p>\n<p>Un\u2019 \u00f1eta sumen areglau. Deste ke man-mata ha dobla sabanas\u00f1a ya ha aregla katre\u00f1a. Sumen atlibes yan i chelu\u00f1a ni no siakassu. Todu magagu\u00f1a man-madobla ya man-mapega tunas gi halom kauhau.<\/p>\n<p>Un\u2019 \u00f1etun di\u00f1ga\u2019 ande, mefnu\u2019, ga\u2019 nana, bihu, kantot, yan yo\u2019ase\u2019. I otru ti mefnu, kalagtos, hihot as bihu\u00f1a yan tata\u00f1a, ya todu i tiempu guiya mofo\u2019na man-\u00f1gi\u00f1ge giya hame. Este i segundu \u00f1etun di\u00f1ga\u2019 i silensiu yan gai fuetsa mas ke otdinariu.<\/p>\n<p>Marepara na yangin ha tifi\u2019 i flores ya ha pega gi hilu\u2019 lamasa, tinatitiye este ni dinimalas hihot na parientes. Hihotyu\u2019 yan este na \u00f1etu pot sessu guiyayu\u2019 rumikononose ya \u2019an mamaisen pot guahu, siempre mamaisen para u fan besita. \u2019An mattu, hu ulus hai\u2019\u00f1a ya sige pagu ha togtugyu\u2019. Kumu chumachaleg pues libianu muna\u2019lu-yu\u2019 tatte ginen sinagu pat hafa na chinatsaga.<\/p>\n<p>Hana\u2019 ma\u2019agim korasonhu i ma\u00f1asaunau diariu gi nobenan familia antes de oran deskanso. Guaha \u2019nai man-sisikat lau mana\u2019 fonhayan i nobena dispues \u2019nai matutuhon estudiun niha. Esta establisau ineyag yan adelanton linala\u2019 espirituat ya siempr u mas fitme este pagu na sakan \u2019an matutuhon man-dottrina.<\/p>\n<p>Todu pot todu, siempre este siha na flores ni man-lachuk\u2019 gi hatdin korasonhu u fan da\u00f1kulu yan echu tautau. U fan motmut respetu, yinea\u2019se\u2019 gi peble yan na\u2019mase\u2019. Estague\u2019 ginefsagaghu i mauleg tinituhon niha.<\/p>\n<p>****<br \/>\n<strong><br \/>\nMali\u00f1gun Tradision\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Fanda\u00f1gu, un\u2019 tradision natibu ni buente esta mali\u00f1gu. Inafuetsas papa\u2019 gi fondun tasi ni kantidan gastu estake u fattu i haanen umakamu\u2019 \u2019sino fanda\u00f1gu.<\/p>\n<p>In\u2019 hassu antes i mutmorasion este na selebrasion? Gaige i para mahatsan palapala, mu\u00f1gayu para i feggun yan hotnun sanhiyu\u00f1g, peska, mapunu\u2019 ga\u2019ga\u2019, preparasion a\u2019ug (chinili\u2019 trastis siha para i nobia ni familian i nobiu), pue\u00f1gen komplimientu \u2019nai magutus i uttimu finihu\u2019 yan otru siha preparasion.<\/p>\n<p>Magahet na da\u00f1kulu na gastun ne\u00f1kanu\u2019 para todu atmos banda para i man-mattu manman-ayuda diariu fuera de ha\u2019anen fanda\u00f1gu. Dispues, guaha \u2019nai man-da\u00f1a i lalahe man-gimen maneska. Tinatiye este ni mayula\u00f1g palapala yan foggun sanhiyo\u00f1g ni mahatsa para preparasion sentadan fanda\u00f1gu. Lau estague\u2019 mina\u2019 fandada\u00f1gu este na dina\u00f1a.<\/p>\n<p>Mas ha\u2019 na tiempu manegosiu yan hotel gupot umakamu\u2019. Mas menos gastu, buruka ya magpu\u2019 todu gi oran \u2019las dies. Debi un\u2019 tulus hau para gima\u2019 guine na ora. Taya\u2019 kampu para otru gastu fuera ke hafa maplaneha ni dos familia.<\/p>\n<p>Ma\u00f1ge na tradision lau i gastu fumu\u00f1ot ma-adelanta mas sa\u2019 guaguan para i familia. Lau gagaige ha\u2019 preparasion bautismu, primet kumu\u00f1ion yan makonfitma na masilelebra ni megai na familia. Guaha lokue\u2019 \u2019nai mana\u2019 guaha kadu\u2019 na komplea\u00f1os pot para u fan gimen i lalahe. Dios mihu!<\/p>\n<p>****<\/p>\n<p>Mudai un\u2019 Chamorun Guam gi taxi guine. \u2019Nai sige papa\u2019 gi hegsu\u2019 Tatlaje, ha faisen i draiba haye-gue\u2019 na familia. Ineppe, &#8220;Familian ga\u2019ga\u2019!&#8221; Mah\u00f1ga\u00f1g ya mamatkilu i prohimu.<\/p>\n<p>Dispues ileg\u00f1a talu, &#8220;Ai agun amigu, haye hau na familia pot para bai\u2019 ketu\u00f1gu\u2019 kau parientes hit na dos?&#8221; Sinablasus talu tatte, &#8220;Familian ga\u2019ga\u2019. Nanahu si Marian paluma, tatahu si Kindu\u2019 manog&#8221;. Mauleg\u00f1a ha\u2019 buente ti mamaisen. Umaya yan pitbetson i draiba.<\/p>\n<p>****<br \/>\n<em><br \/>\nJohn S. DelRosario is a regular contributor to the<\/em>\u00a0Saipan Tribune&#8217;<em>s Opinion Section<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>By John S. DelRosario Jr. Contributing Author Estaba gi hatdin korasonhu man-gatbon flores siha. Kada&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-681","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-opinion"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/681","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=681"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/681\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=681"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=681"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.saipantribune.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=681"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}