Patriarkan Marianas pago na siglu
Gi todo hineñgogho pot chinatsagan tano`ta, estague` un` sakan deste finagpo` geran dos `nai mampos bahu i kinalamten natibo layeye pot pinedoñg ekonomian iya Japon yan Asia. Ha gacha` hit indugto `nai mas ke 2,000 na bisnis fuetsao manhinichom pettan niha.
Humuyoñg, menos chochu`. Gii katkuet bakante ni ma-anunsia, ennao i 70 esta 200 na taotaota man-e`ensinahyao para u fan machochu`. Seriosu yan didog na asunto para i natibo ya puede magahet na este na mattiempo esta kayada. Ta fan mannae` mit grasias na maseha taiguine masusede (sin minalago`ta), megai lokue` bendision ginen i
Nanalibreta `nai hana` libiano katgota gi barañka yan kantit na chalan linala`.
Gi mismo tiempo, sige umensinahyao-yo` para baiho ayeg haye gi halom natibo i siña ta nombra komo patriatkan tano`ta pago na siglu. `Nos kuantos mumirese este na onru.
Politika: Defunto Elias P. Sablan yan Ignacio Benavente, Vicente N. Santos, Pedro P. Tenorio, Benjamin T. Mangloña, Benigno Kapileo, Antonio Rogolifoi, yan Alfred Hofschneider ginen Tinian.
Sosiat: William yan Maria S. Reyes, Sister Remedio, Dr. Jose Torres, Dr. Jose L. Chong, Agnes McPhetres (NMC), Pale Arnold Bendowski, O`Bispo Tomas A. Camacho, Pale` Antonelli, Jose C. Tenorio (Joeten), Francisco C. Ada, Herman T. Guerrero (Pan), Tun Josen Magofña, yan un` infetmera ni ti siña hu hasso naaña guine na biahe.
Este siha na señores yan señoras i fumatinas i listan Patriarkan Marianas para este na siglu. I seleksion layeye hu pega gi dañkulo na kontribusion niha gi linala` natibo guine. Siña ha` famosu naan`mo gi komunida lao ti kumeke ilegña na dañkulo kontribusionmo gi adelanton linala` Chamorro yan Karolinas.
Pot ihemplo, si Dr. Chong megai ha ayuda na taotaota komo mediko. Tat ti tumuñgo` ayuduña este na señor sa` megai hana` fan safu gi entero Marianas yan Pasifiko pot mas ke trenta años na tiempo. Estague` signifikasioña i besis inayegho pot dañkulo na kontribusion gi komunidan Marianas ni mumirese onrun yan dignon patriarkan tano`ta. Guaha man-lalala`, guaha lokue` esta manhanao para i deskanson niha. Tananae` siha mitgrasias pot todo i kontribusion niha para i taotaota siha pago na siglu. Bien Felis na Año Nuebo!
****
Para todo i mattiron finaposta na sakan, diberas esta na`bulacho `an ta konsidera hafa mamamaila` gi hinalom nuebo na siglu. Olara mohon ya ha huñgog tinayuyotta i Salbadotta ya u lamauleg kinalamtenta gi todo animuta umaregla i estao taotaota siha. Maseha mampos bahu finaposña este na sakan, maila` ta fan aguot kanai uno yan otro ya ta petsige kumonsige hafa dicho propio para i manatatte sa` pot siha na kana` ta pupuno` hit manmachochu`.
Hu lilie` sumen ma`lag na mapagahes gi sanhaya na patte giya Marianas. Lao chago` `nai man-i`ina ennao na kandet. Uniko remedio `nai siña ta fatoigue ayo na ma`lag mapagahes komo todo pasahero, sin finatane`, mañaonao gi mapogsai ennao na galaide` natibo. Tat ti tafatoigue taimano si guelo `an kumareran peska 500 miyas hiyoñg tano`ta pot para u kone` i paire na guihan para i familia ni mangaige gi tano`.
Yangin siña ha suñgon todo mattiro pot para u protehe i manatatte, pues sobla de siña ta umpañg katgata pot interes i manatatte. Na fitme mas ditetminasion miyo pot dinaña pot para ta kombida mas mauleg na futuro para todos gi nuebo na siglu. Felis Año Nuebo!
